Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 61

तीर्थं प्राप्य प्रसंगेन स्नानं तीर्थे समाचरेत् । स्नानजं फलमाप्नोति तीर्थयात्राश्रितं स च

tīrthaṃ prāpya prasaṃgena snānaṃ tīrthe samācaret | snānajaṃ phalamāpnoti tīrthayātrāśritaṃ sa ca

कोणी प्रसंगाने तीर्थास पोहोचला तरी तेथे तीर्थस्नान अवश्य करावे. त्या स्नानातून उत्पन्न पुण्य तसेच तीर्थयात्रेचे फलही त्याला प्राप्त होते.

तीर्थम्sacred place (tīrtha)
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
प्राप्यhaving reached
प्राप्य:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु) → प्राप्य (क्त्वान्त/ल्यप्)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (ल्यप्), पूर्वकालिक क्रिया; ‘having reached’
प्रसङ्गेनincidentally; by occasion
प्रसङ्गेन:
Hetu/Karana (Cause/Instrument)
TypeNoun
Rootप्रसङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/हेतु), एकवचन
स्नानम्bathing
स्नानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
तीर्थेin the tīrtha
तीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
समाचरेत्should perform/practice
समाचरेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-चर् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
स्नानजम्arising from bathing
स्नानजम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्नान-जन (प्रातिपदिक); स्नान + ज (कृदन्त ‘born from’)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘स्नानात् जातम्’ (from bathing)
फलम्fruit/result
फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
आप्नोतिobtains
आप्नोति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तीर्थयात्राश्रितम्connected with pilgrimage to a tīrtha
तीर्थयात्राश्रितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतीर्थ-यात्रा-आश्रित (प्रातिपदिक); तीर्थ + यात्रा + आश्रित
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘तीर्थयात्राम् आश्रितम्’ (dependent on pilgrimage)
सःhe/that (person)
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

Skanda

Tirtha: Kāśī-tīrtha (generic tīrtha principle applied within Kāśī)

Type: ghat

Listener: null

Scene: A traveler unexpectedly reaches a sacred ghat; he sets down his bundle, folds hands, and steps into the river for a reverent bath while priests and pilgrims move along the steps.

T
Tīrtha
S
Snāna
T
Tīrthayātrā

FAQs

Never neglect a tīrtha: even an unplanned encounter becomes spiritually fruitful when honored with sacred bathing.

Tīrthas in general within the Kāśīkhaṇḍa framework, with the broader chapter moving toward the glory of Avimukta (Kāśī).

Snāna (ritual bathing) at the tīrtha upon arrival, even if the visit is incidental.