Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 57
Devanagari script
कृतपारणको हृष्टो गच्छेन्नियमधृक्पुनः । आगत्याभ्यर्च्य पितॄन्यथोक्तफलभाग्भवेत्
Transliteration
kṛtapāraṇako hṛṣṭo gacchenniyamadhṛkpunaḥ | āgatyābhyarcya pitṝnyathoktaphalabhāgbhavet
Translation
उपवासाचे पारणे करून, हर्षित व नियमपालक होऊन तो पुढे प्रस्थान करावा; आणि परत आल्यावर पितरांची पूजा केल्याने शास्त्रोक्त फळाचा भागी होतो।
Word by Word
कृतपारणकःone who has completed the breaking of the fast
कृतपारणकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ धातोः क्त) + पारणक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समासः (कृतं पारणकं यस्य/कृतपारणकः)
हृष्टःjoyful
हृष्टः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootहृष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
नियमधृक्observing the prescribed restraints
नियमधृक्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनियम (प्रातिपदिक) + धृ (धातु)
Formकृदन्त (क्विप्/क्-प्रत्ययान्त) ‘धृक्’ = धारकः; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (नियमं धारयति)
पुनःagain/thereafter
पुनः:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषणम् (पुनरपि)
आगत्यhaving come (back)
आगत्य:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootआ-गम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive) ‘आगत्य’ = आगम्य; पूर्वक्रिया
अभ्यर्च्यhaving worshipped
अभ्यर्च्य:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootअभि-अर्च् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive) ‘अभ्यर्च्य’ = अभ्यर्चयित्वा; पूर्वक्रिया
पितॄन्the ancestors
पितॄन्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
यथोक्तफलभाग्a recipient of the stated fruit (result)
यथोक्तफलभाग्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootयथा (अव्यय) + उक्त (वच् धातोः क्त) + फल (प्रातिपदिक) + भाग् (भज् धातोः क्विप्)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः ‘यथोक्तस्य फलस्य भागी’
भवेत्would become/should be
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
Speaker
Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context)
Characters & Entities
P
PitṛsFAQs
Pilgrimage is a complete dharmic cycle—begin with vrata discipline and conclude by honoring the ancestors.
The procedure is taught in Kāśīkhaṇḍa as the normative way to approach Kāśī’s tīrthas and their merit.
Perform upoṣaṇa with proper pāraṇa before departure; on return, worship Pitṛs to secure the stated fruits.