Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 5
Devanagari script
कद्रूरुवाच । विनते त्वं विजानासि यदि तद्ब्रूहि मेग्रतः । अखंडिता गतिस्तेस्ति यतो गगनमंडले
Transliteration
kadrūruvāca | vinate tvaṃ vijānāsi yadi tadbrūhi megrataḥ | akhaṃḍitā gatistesti yato gaganamaṃḍale
Translation
कद्रू म्हणाली—हे विनते, तुला खरेच माहीत असेल तर माझ्यासमोर स्पष्ट सांग. तुझी गती अखंड आहे, कारण तू गगनमंडळात संचार करतेस.
Word by Word
कद्रूःKadrū
कद्रूः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkadrū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच्, धातु)
Formलिट् (perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
विनतेO Vinatā
विनते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvinatā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन; एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottvam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम/मध्यम? (2nd person pronoun); प्रथमा; एकवचन
विजानासिyou know
विजानासि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√jñā (ज्ञा, धातु) उपसर्ग वि-
Formलट् (present); मध्यमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
यदिif
यदि:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyadi (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तसूचक (conditional conjunction)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन
ब्रूहिtell
ब्रूहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√brū (ब्रू, धातु)
Formलोट् (imperative); मध्यमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
मेto me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th/Dative) एकवचन
अग्रतःin front (of me), now
अग्रतः:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootagratas (अव्यय/तसिल्-प्रत्ययान्त)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb: in front/presently)
अखण्डिताunbroken
अखण्डिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Roota-khaṇḍita (प्रातिपदिक; कृदन्त-भूतकृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; 'गति:' इत्यस्य विशेषण; क्त-प्रत्ययान्त (not broken)
गतिःcourse/motion
गतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
तेof you/your
ते:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive); एकवचन
अस्तिis
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√as (अस्, धातु)
Formलट् (present); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
यतःbecause/whereby
यतः:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyatas (अव्यय)
Formअव्यय; हेतुवाचक/यत्-तसिल् (from which/whereby; causal-relative)
गगनमण्डलेin the sphere of the sky
गगनमण्डले:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootgagana-maṇḍala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/Locative); एकवचन; षष्ठी/सप्तमी-तत्पुरुषः (गगनस्य मण्डलम्)
Speaker
Kadrū
Visual Art Cues
Scene: Kadrū addresses Vinatā with pointed urgency, praising her sky-ranging movement while pressing her to answer; tension of impending wager is visible in posture and gaze.
Characters & Entities
K
KadrūV
VinatāG
Gagana-maṇḍala (sky-sphere)FAQs
Claims of knowledge invite accountability; speech should be direct and truthful, as it shapes ensuing karma.
No specific tīrtha is named in this verse; it is part of the broader Kāśīkhaṇḍa narration.
None.