Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 30
Devanagari script
विनतापृष्ठमारुह्य कद्रूः स्नेहवशात्ततः । वियन्मार्गमलंकृत्य ददर्शोष्णांशुमंडलम्
Transliteration
vinatāpṛṣṭhamāruhya kadrūḥ snehavaśāttataḥ | viyanmārgamalaṃkṛtya dadarśoṣṇāṃśumaṃḍalam
Translation
मग स्नेहाने प्रेरित होऊन कद्रू विनतेच्या पाठीवर आरूढ झाली; आकाशमार्ग शोभवित ती उष्णांशुमंडल सूर्याला पाहू लागली।
Word by Word
विनतापृष्ठम्Vinatā’s back
विनतापृष्ठम्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootvinatā-pṛṣṭha (प्रातिपदिक; विनता + पृष्ठ)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम् (Singular)
आरुह्यhaving mounted
आरुह्य:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootā + ruh (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having mounted’
कद्रूःKadrū
कद्रूः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkadrū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम् (Singular)
स्नेहवशात्due to affection
स्नेहवशात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootsneha-vaśa (प्रातिपदिक; स्नेह + वश)
Formपुंलिङ्गे पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative), एकवचनम् (Singular)
ततःthen
ततः:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय (Adverb: ‘then/from there’)
वियन्मार्गम्the sky-path
वियन्मार्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootviyan-mārga (प्रातिपदिक; viyan = vyoman + mārga)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम् (Singular)
अलंकृत्यhaving adorned
अलंकृत्य:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootalaṃ + kṛ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having adorned’
ददर्शshe saw
ददर्श:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (Singular)
उष्णांशुमण्डलम्the orb of the hot-rayed (sun)
उष्णांशुमण्डलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootuṣṇa-aṃśu-maṇḍala (प्रातिपदिक; उष्ण + अंशु + मण्डल)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम् (Singular)
Speaker
Skanda
Visual Art Cues
Scene: Kadrū, moved by affection, rides upon Vinatā’s back through the sky; the flight ‘adorns’ the heavens; ahead shines the blazing solar disc.
Characters & Entities
K
KadrūV
VinatāS
Sun (uṣṇāṃśu)FAQs
Affection and rivalry in mythic lineages drive events that unfold into larger dharmic consequences.
No tīrtha is mentioned in this verse.
None.