Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 50

Devanagari script

शुक्लायां द्विज सप्तम्यां माघे मासि रवेर्दिने । महापर्व समाख्यातं रविपर्व समं शुभम्

Transliteration

śuklāyāṃ dvija saptamyāṃ māghe māsi raverdine | mahāparva samākhyātaṃ raviparva samaṃ śubham

Translation

हे द्विज! माघ महिन्यात शुक्ल पक्षातील सप्तमी जर रविवारी येईल, तर ते ‘महापर्व’ म्हणून प्रसिद्ध—शुभ ‘रविपर्व’ मानले जाते.

Word by Word

• शुक्लायाम्: in the bright (fortnight)
• शुक्लायाम्: Adhikarana (अधिकरण/Time)
• Type: Adjective
• Root: शुक्ला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘शुक्ला’ (शुक्लपक्ष-रूपा) इति विशेषणम् (locative of time)

• द्विज: O twice-born (brāhmaṇa)
• द्विज: Sambodhana (सम्बोधन/Address)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• सप्तम्याम्: on the seventh (lunar day)
• सप्तम्याम्: Adhikarana (अधिकरण/Time)
• Type: Noun
• Root: सप्तमी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तिथि-नाम

• माघे: in (the month of) Māgha
• माघे: Adhikarana (अधिकरण/Time)
• Type: Noun
• Root: माघ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; मास-नाम

• मासि: in the month
• मासि: Adhikarana (अधिकरण/Time)
• Type: Noun
• Root: मास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• रवेः: of the Sun
• रवेः: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: रवि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• दिने: on the day
• दिने: Adhikarana (अधिकरण/Time)
• Type: Noun
• Root: दिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• महापर्व: a great festival
• महापर्व: Karma (कर्म/Predicate nominative)
• Type: Noun
• Root: महा + पर्वन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महत् पर्व)

• समाख्यातम्: is called/known as
• समाख्यातम्: Visheshana (विशेषण/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सम्-आ-ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-भावः ‘called/known’

• रविपर्व: Sun-festival
• रविपर्व: Karma (कर्म/Predicate nominative)
• Type: Noun
• Root: रवि + पर्वन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (रवेः पर्व)

• समम्: equal to
• समम्: Visheshana (विशेषण/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अव्ययवत् प्रयोगः ‘समम्’ = ‘समं/तुल्यम्’

• शुभम्: auspicious
• शुभम्: Visheshana (विशेषण/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Raviparva (at Sāmbāditya/Sāmbakuṇḍa in Kāśī)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: dvija (brāhmaṇa) addressed in the verse

Visual Art Cues

Scene: A calendar-like sacred conjunction: Māgha bright fortnight Saptamī with Sunday; pilgrims gather at dawn with lamps and arghya vessels; banners announce ‘Raviparva’; priests prepare offerings at the Sūrya shrine and kuṇḍa.

Characters & Entities

• Māgha
• Śukla Saptamī
• Ravivāra
• Raviparva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Aligning worship with sacred calendrical junctions (tithi + weekday) magnifies merit and supports dharmic living.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The observance is taught within the Kāśī context of Sāmbāditya/Sāmbakuṇḍa Māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

It identifies an auspicious time: Māgha bright Saptamī occurring on Sunday, celebrated as Raviparva.