Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 51
Devanagari script
अप्रयच्छन्समाप्नोति भूणहत्यामृतावृतौ । स्वयं त्वभावे दातॄणां कन्या कुर्यात्स्वयं वरम्
Transliteration
aprayacchansamāpnoti bhūṇahatyāmṛtāvṛtau | svayaṃ tvabhāve dātṝṇāṃ kanyā kuryātsvayaṃ varam
Translation
जो योग्य वेळी कन्यादान करत नाही, त्याला प्रत्येक ऋतूमध्ये भ्रूणहत्येचे पाप लागते. दात्यांच्या अभावी, कन्या स्वतः वराची निवड करू शकते.
Word by Word
अप्रयच्छन्not giving
अप्रयच्छन्:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र + यम् (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-पूर्वक (न प्रयच्छन्)
समाप्नोतिattains/incurs
समाप्नोति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आप् (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
भूण-हत्याम्the sin of foetus-killing
भूण-हत्याम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभूण (प्रातिपदिक) + हत्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भूणस्य हत्या)
ऋत-अवृतौin the covering/obscuration of truth (i.e., in falsehood)
ऋत-अवृतौ:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक) + अवृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुषः (ऋते अवृतिः/आवरणम्)
स्वयम्oneself
स्वयम्:
Adhikarana (Adverbial/अधिकरण-भाव)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मवाचक (reflexive adverb)
तुbut
तु:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेष (but)
अभावेin the absence
अभावे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
दातॄणाम्of the givers (guardians)
दातॄणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदातृ (प्रातिपदिक; कृदन्त-कर्तृ)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन
कन्याthe maiden
कन्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
कुर्यात्should do/perform
कुर्यात्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
स्वयम्herself
स्वयम्:
Adhikarana (Adverbial/अधिकरण-भाव)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मवाचक (reflexive adverb)
वरम्the choosing (of a groom) / choice
वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
Speaker
Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)
FAQs
It stresses responsibility and timeliness in dharmic duties, while also providing a lawful alternative when guardians are absent.
No specific tīrtha is mentioned; the verse is normative dharma instruction within Kāśī Khaṇḍa.
It prescribes that a maiden should be duly given in marriage; if no guardians exist, svayaṃvara is permitted.