Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 60
Devanagari script
अरघट्टघटीतुल्यौ कुचौ दौःशील्यसूचकौ । पीवरास्यौ सांतरालौ पृथूपांतौ न शोभनौ
Transliteration
araghaṭṭaghaṭītulyau kucau dauḥśīlyasūcakau | pīvarāsyau sāṃtarālau pṛthūpāṃtau na śobhanau
Translation
अरघट्टाच्या घड्यासारखे स्तन दुश्चरित्रतेचे सूचक म्हणतात; पुढील भाग जड, मध्ये मोठे अंतर व बाजू रुंद असतील तर ते शोभत नाहीत।
Word by Word
araghaṭṭaghaṭītulyaulike the pots of a water-wheel
araghaṭṭaghaṭītulyau:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootara-ghaṭṭa (प्रातिपदिक) + ghaṭī (प्रातिपदिक) + tulya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषणम्; बहुपद-तत्पुरुषः (अरघट्टघटीवत् तुल्यौ)
kucaubreasts
kucau:
Karta/Āśraya
TypeNoun
Rootkuca (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
dauḥśīlyasūcakauindicating bad character
dauḥśīlyasūcakau:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootdauḥśīlya (प्रातिपदिक) + sūcaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषणम्; तत्पुरुषः (दौःशील्यं सूचयतः)
pīvarāsyaubroad-faced/large-fronted
pīvarāsyau:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootpīvara (प्रातिपदिक) + āsya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; कर्मधारयः (पीनम् आस्यमिव/मुखमिव)
sāṃtarālauwith a gap/space between
sāṃtarālau:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootsa-antara (प्रातिपदिक) + āla (प्रातिपदिक/प्रत्ययार्थ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषणम्; तत्पुरुषः (अन्तरालं सन्ति)
pṛthūpāṃtaubroad at the sides/ends
pṛthūpāṃtau:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootpṛthu (प्रातिपदिक) + upānta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; कर्मधारयः (पृथु उपान्तौ)
nanot
na:
Negation
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम्
śobhanaubeautiful, pleasing
śobhanau:
Predicate qualifier
TypeAdjective
Rootśobhana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषणम् (विधेय)
Speaker
Skanda
Visual Art Cues
Scene: A teacher uses a water-wheel pot (araghaṭṭa-ghaṭī) as a metaphor while instructing students; the pot and wheel become the central visual symbol, keeping the scene allegorical and modest.
Characters & Entities
K
Kāśī (Vārāṇasī)FAQs
It uses traditional physiognomic symbolism to caution about conduct, aligning outer signs with inner disposition.
None directly; it remains within the Kāśī-khaṇḍa discourse.
None.