Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 5

स्कंद उवाच । वाराणस्यां महाभाग यथा ते प्रेम वर्तते । तथा न कस्यचिन्मन्ये ततो वक्ष्याम्यशेषतः

skaṃda uvāca | vārāṇasyāṃ mahābhāga yathā te prema vartate | tathā na kasyacinmanye tato vakṣyāmyaśeṣataḥ

स्कंद म्हणाले—हे महाभाग! वाराणसीविषयी तुझ्या अंतःकरणात जसे प्रेम आहे, तसे दुसऱ्या कोणातही मला दिसत नाही. म्हणून मी तुला सर्व काही निःशेषपणे सांगतो।

स्कन्दःSkanda
स्कन्दः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्कन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
वाराणस्याम्in Vārāṇasī
वाराणस्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवाराणसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
महाभागO fortunate one
महाभाग:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन (Singular); समासः महा+भाग
यथाas
यथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्ध/उपमानार्थक (correlative adverb: 'as/how')
तेyour
ते:
Sambandha (Possessor/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
प्रेमlove
प्रेम:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रेमन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
वर्ततेexists/continues
वर्तते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद
तथाso/likewise
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; तदनुरूपार्थक (correlative adverb: 'so/likewise')
not
:
Nishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
कस्यचित्of anyone
कस्यचित्:
Sambandha (Possessor/षष्ठी)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular); अनिश्चितार्थे 'चित्' (indefinite)
मन्येI think
मन्ये:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद
ततःtherefore
ततः:
Hetu (Reason/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ/तस्मात्-अर्थे (ablatival adverb: 'therefore/from that')
वक्ष्यामिI will tell
वक्ष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
अशेषतःcompletely
अशेषतः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअशेषतः (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारार्थक (adverb: 'completely/without remainder')

Skanda

Tirtha: Kāśī (Vārāṇasī), Avimukta-kṣetra

Type: kshetra

Listener: A ‘mahābhāga’ devotee/sage (unnamed in this verse)

Scene: Skanda, in a calm teaching posture, addresses a fortunate sage/devotee whose heart is fixed on Kāśī; the city’s ghāṭas and a distant Viśveśvara spire suggest the subject of the discourse.

S
Skanda
V
Vārāṇasī (Kāśī)

FAQs

Deep love for a sacred place like Kāśī is itself a sign of grace, and it invites fuller teaching about its Māhātmya.

Vārāṇasī—also called Kāśī—presented as uniquely worthy of devotion.

No specific rite is prescribed here; it introduces an upcoming complete exposition of Kāśī’s greatness.