Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 61
Devanagari script
लज्जानम्रशिराःसोऽथ वृत्तांतं विनिवेद्य च । निनाय तामरण्यानीं शबरस्तं धनंजयम्
Transliteration
lajjānamraśirāḥso'tha vṛttāṃtaṃ vinivedya ca | nināya tāmaraṇyānīṃ śabarastaṃ dhanaṃjayam
Translation
मग तो शबर लज्जेने मान खाली घालून सर्व वृत्तांत सांगून, त्या धनंजयाला सोबत घेऊन अरण्याच्या प्रांतात घेऊन गेला.
Word by Word
लज्जा-नम्र-शिराःwith head bowed in shame
लज्जा-नम्र-शिराः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootलज्जा (प्रातिपदिक) + नम्र (प्रातिपदिक) + शिरस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि: ‘लज्जया नम्रं शिरो यस्य सः’
सःhe
सः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक (then/now)
वृत्तान्तम्the account, the matter
वृत्तान्तम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootवृत्तान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
विनिवेद्यhaving informed, reporting
विनिवेद्य:
Kriya-visheṣaṇa (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootविद् (धातु) + नि-वि (उपसर्गौ)
Formल्यप्/क्त्वान्त-समकक्ष (absolutive), अव्यय; √विद् in causative/denominative sense ‘to inform’ with उपसर्ग नि-वि-
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक (conjunction)
निनायled, took
निनाय:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Rootनी (धातु) + नि (उपसर्ग)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; √नी with उपसर्ग नि-
ताम्her
ताम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अरण्यानीम्to the forest-region
अरण्यानीम्:
Adhikarana (Goal/Location)
TypeNoun
Rootअरण्यानी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
शबरःthe Śabara (tribal man)
शबरः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootशबर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तम्him
तम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
धनंजयम्Dhanañjaya
धनंजयम्:
Karma (Object, apposition to तम्)
TypeNoun
Rootधनंजय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेष-नाम (proper noun)
Speaker
Narrative voice (Skanda relating to Agastya)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kāśī (peripheral forest episode)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A Śabara, head bowed in shame, narrates the incident and leads Dhanaṃjaya into the deep forest; the path suggests impending recovery of the bone-casket.
Characters & Entities
Ś
ŚabaraD
DhanaṃjayaA
araṇya (forest)FAQs
Shame can prompt confession; narratively, actions lead one into difficult paths until dharma is restored.
None in this verse; it is a transitional narrative segment within the Kāśī Khaṇḍa.
None.