Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 55
Devanagari script
आशया किंचिदाश्वस्य तत्पत्नीं परिपृष्टवान् । सत्यं ब्रूहि न भेतव्यं दास्याम्यन्यदपि ध्रुवम्
Transliteration
āśayā kiṃcidāśvasya tatpatnīṃ paripṛṣṭavān | satyaṃ brūhi na bhetavyaṃ dāsyāmyanyadapi dhruvam
Translation
काही आशा धरून, तिला थोडे धीर देत, त्याने त्या पुरुषाच्या पत्नीला विचारले—“खरे सांग, घाबरू नकोस; मी नक्कीच तुला आणखी काही देईन।”
Word by Word
आशयाwith hope
आशया:
Karaṇa (Instrument/means)
TypeNoun
Rootआशा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
किंचित्something
किंचित्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; अव्ययवत् प्रयोग (indefinite 'something')
आश्वस्यhaving consoled / having reassured
आश्वस्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeVerb
Rootआ-श्वस् (धातु)
Formल्यबन्त अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund)
तत्-पत्नीम्his wife
तत्-पत्नीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + पत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (तस्य पत्नीम्)
परिपृष्टवान्asked / inquired
परिपृष्टवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootपरि-प्रच्छ् (धातु)
Formक्तवतु-प्रत्ययान्त कृदन्त (perfect participle active), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
सत्यम्the truth
सत्यम्:
Karma (Content)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (as adverbial object)
ब्रूहिtell (me)
ब्रूहि:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
नnot
न:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
भेतव्यम्to be feared / (you) should fear
भेतव्यम्:
Kriyā (Predicative obligation)
TypeVerb
Rootभी (धातु)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/obligation), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निषेधेन सह: 'न भेतव्यम्' = 'one should not fear'
दास्यामिI will give
दास्यामि:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलृट् (Simple future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अन्यत्something else
अन्यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-अर्थ (also/even)
ध्रुवम्certainly / surely
ध्रुवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial qualifier)
TypeAdjective
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (certainly)
Speaker
Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)
Characters & Entities
V
Vaṇik (merchant)P
Patnī (wife of the porter)FAQs
Dharma is upheld through satya (truth) spoken without fear, supported by compassion and reassurance.
No specific tīrtha is named; the moral tone supports the Kāśī Māhātmya framework.
None; it emphasizes truthful speech (satya) as a dharmic duty.