Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 75

शांभवेनाथयोगेन शुक्ररूपेण भार्गवः । चस्कंदाथ ननामापि ततो देवेन भाषितः

śāṃbhavenāthayogena śukrarūpeṇa bhārgavaḥ | caskaṃdātha nanāmāpi tato devena bhāṣitaḥ

मग भार्गव (शुक्र) यांनी शांभव योगाने शुक्ररूप धारण करून बाहेर उडी घेतली; आणि नमस्कार केला—तेव्हा देवाने त्याच्याशी भाषण केले।

शाम्भवेनŚāmbhava (pertaining to Śambhu)
शाम्भवेन:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशाम्भव (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; विशेषणम् (योगेन)
अथthen
अथ:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (अनन्तरार्थक) — ‘then’
योगेनby yoga/means
योगेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
शुक्ररूपेणin the form of Śukra
शुक्ररूपेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशुक्र + रूप (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (शुक्रस्य रूपम्); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
भार्गवःBhārgava (Śukra)
भार्गवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चस्कन्दhe sprang/fell down
चस्कन्द:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√स्कन्द् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘अवतीर्णः/निष्क्रान्तः’ (he sprang/fell down)
अथthen
अथ:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय — ‘then’
ननामhe bowed
ननाम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√नम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘प्रणनाम’ (he bowed)
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (सम्भावना/समुच्चय) — ‘also/even’
ततःthen/thereupon
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (अनन्तरार्थक) — ‘thereupon/then’
देवेनby the god (Śiva)
देवेन:
Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
भाषितःwas addressed/spoken to
भाषितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√भाष् (धातु) → भाषित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive sense): ‘spoken to/addressed’

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Avimukta (Kāśī)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis (frame)

Scene: Śukra (Bhārgava) emerges by Śāmbhava-yoga, then bows; Śiva, serene and immense, addresses him—battle noise fades into a sacred hush around the divine dialogue.

Ś
Śukra (Bhārgava)
Ś
Śambhu/Śiva

FAQs

Even the wise rely on Śāmbhava yoga and humility—yogic power is crowned by surrender, which invites divine guidance.

Kāśī is the broader sacred canvas; this verse highlights Śaiva yoga and divine encounter rather than a named tīrtha.

No explicit ritual is prescribed; the verse alludes to Śāmbhava yoga (Śiva-centered yogic discipline).