Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 32

यदि ह्यसौ दैत्यवरान्निरस्तान्संजीवयेदत्र पुनःपुनस्तान् । जयः कुतो नो भविता महेश गणेश्वराणां कुत एव शांतिः

yadi hyasau daityavarānnirastānsaṃjīvayedatra punaḥpunastān | jayaḥ kuto no bhavitā maheśa gaṇeśvarāṇāṃ kuta eva śāṃtiḥ

जर तो येथे आम्ही पाडून टाकलेल्या श्रेष्ठ दैत्यांना पुन्हा पुन्हा संजीवित करीत असेल, तर हे महेश! आमचा जय कसा होईल? आणि गणेश्वरांना शांती तरी कुठून लाभेल?

यदिif
यदि:
Sambandha (Condition-marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तवाचक-अव्ययम् (conditional particle: if)
हिindeed/for
हि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपातः (emphatic/causal particle)
असौhe/that one
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्
दैत्यवरान्the best of the Daityas
दैत्यवरान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदैत्यवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया (कर्म), बहुवचनम्; ‘वराः दैत्याः’ इति कर्मधारयः
निरस्तान्cast down/defeated
निरस्तान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर्√अस्/अस् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle—क्त); पुंलिङ्गे, द्वितीया, बहुवचनम्; ‘दैत्यवरान्’ इति पदस्य विशेषणम्
सञ्जीवयेत्should revive/bring back to life
सञ्जीवयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्√जीव् (धातु) + णिच् (causative)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (adverb of place: here)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्तिवाचक-अव्ययम् (again)
पुनःagain and again
पुनः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्तिवाचक-अव्ययम् (again; repetition for emphasis)
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्गे, द्वितीया (कर्म), बहुवचनम्; ‘दैत्यवरान्’ इत्यस्य पुनरुक्त-सूचकः
जयःvictory
जयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्
कुतःhow/whence
कुतः:
Kriya-visheshana (Interrogative/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकुतः (अव्यय)
Formप्रश्नवाचक-अव्ययम् (interrogative adverb: whence/how)
नःfor us/our
नः:
Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचनम्; ‘अस्माकम्’
भविताwill be
भविता:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलृट्-लकारः (simple future), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
महेशO Mahesha (Great Lord)
महेश:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन (vocative), एकवचनम्; ‘महान् ईशः’ इति कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रयोगः (नामरूपेण)
गणेश्वराणाम्of the Gaṇeśvaras (lords of the troops)
गणेश्वराणाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगणेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचनम्; ‘गणानाम् ईश्वराः’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः
कुतःhow
कुतः:
Kriya-visheshana (Interrogative/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकुतः (अव्यय)
Formप्रश्नवाचक-अव्ययम् (how/whence)
एवindeed/at all
एव:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपातः (emphatic: indeed/just)
शान्तिःpeace
शान्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशान्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्

Nandī (speaking to Śiva within Skanda’s narration)

Tirtha: Kāśī (Vārāṇasī)

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and ṛṣis (typical frame)

Scene: A gaṇa-lord addresses Maheśa amid a tense council: fallen daityas rise again in the background, while gaṇeśvaras look weary; the mood is urgent—victory seems impossible without stopping the revivals.

D
Daityas
Ś
Śukra (implied)
M
Maheśa (Śiva)
G
Gaṇeśvaras

FAQs

Endless cycles of conflict cease only when the root cause is removed under divine authority.

The verse belongs to Kāśī-khaṇḍa’s sacred discourse; no particular tīrtha is singled out in this line.

None.