Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 29

जयेति चोक्त्वा जय योनिमुग्रमुवाच नंदी कनकावदातम् । गणेश्वराणां रणकर्म देव देवैश्च सेंद्रैरपि दुष्करं यत्

jayeti coktvā jaya yonimugramuvāca naṃdī kanakāvadātam | gaṇeśvarāṇāṃ raṇakarma deva devaiśca seṃdrairapi duṣkaraṃ yat

“जय जय!” असा जयघोष करून नंदी त्या सुवर्णप्रभ प्रभूस म्हणाला—“हे देव, गणेश्वरांचे रणकार्य असे आहे की इंद्रासह देवांनाही ते दुष्कर आहे।”

जयO Jaya
जय:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootजय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सम्बोधन-विभक्तिः एकवचनम्; सम्बोधनम्
इतिthus/“”
इति:
Sambandha (Quotation marker/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्ययम् (quotative)
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (and)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootउक्त्वा (कृदन्त; √वच् (धातु))
Formक्त्वान्त-अव्ययम् — 'having said'
जयO Jaya
जय:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootजय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सम्बोधन-विभक्तिः एकवचनम्
योनिम्source/origin
योनिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम्
उग्रम्fierce
उग्रम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying 'योनिम्' or implied object)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (परोक्शभूत/Perfect) प्रथमपुरुषः एकवचनम्; परस्मैपदम्
नन्दीNandī
नन्दी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनन्दिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम्
कनकावदातम्golden-bright (one)
कनकावदातम्:
Sambodhana (Vocative sense via accusative in address/सम्बोधनार्थ)
TypeAdjective
Rootकनक + अवदात (प्रातिपदिक-द्वय)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम्; कर्मधारयः — 'golden-bright/pure like gold' (addressed person)
गणेश्वराणाम्of the Gaṇa-lords
गणेश्वराणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगणेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः बहुवचनम्
रणकर्मthe act of battle
रणकर्म:
Karta (Subject of implied 'is'/कर्ता)
TypeNoun
Rootरणकर्म (प्रातिपदिक; रण + कर्म)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम्; तत्पुरुषः — 'battle-deed'
देवO god/lord
देव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सम्बोधन-विभक्तिः एकवचनम्; सम्बोधनम्
देवैःby the gods
देवैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः बहुवचनम्
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
स-इन्द्रैःwith Indra (and others)
स-इन्द्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस (अव्यय/उपसर्गार्थ 'with') + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः बहुवचनम्; 'स' उपपदपूर्वकः — 'with Indra(s)'
अपिeven
अपि:
Sambandha (Emphasis/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअप्यर्थक-अव्ययम् (even/also)
दुष्करम्difficult
दुष्करम्:
Karta (Predicate adjective/कर्तृसम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootदुष्कर (प्रातिपदिक; दुष् + कर)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying 'रणकर्म')
यत्which
यत्:
Karta (Relative pronoun/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम्; सम्बन्धक/यत्-सम्बन्धः (that which)

Skanda (narrating to Agastya, per Kāśī-khaṇḍa convention)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: Nandī cries ‘Jaya!’ and addresses the radiant Lord, confessing the difficulty of the gaṇas’ battle-duty even for Indra and the gods.

N
Nandī
Ś
Śiva (golden-hued Lord)
G
Gaṇeśvaras
I
Indra
D
Devas

FAQs

True strength is humility before the divine; even mighty tasks succeed when surrendered to Śiva’s guidance.

Implicitly Kāśī, as the chapter belongs to Kāśī-khaṇḍa; no named tīrtha appears in this line.

None; it is praise and strategic reporting within the narrative.