Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 60
Devanagari script
गुणागुणविचार्येत्थं स वै विश्वानरो द्विजः । उद्ववाह विधानेन स्वोचितां कुलकन्यकाम्
Transliteration
guṇāguṇavicāryetthaṃ sa vai viśvānaro dvijaḥ | udvavāha vidhānena svocitāṃ kulakanyakām
Translation
अशा रीतीने गुण-दोषांचा विचार करून त्या द्विज विश्वानराने विधिपूर्वक आपल्या कुलास योग्य अशा कन्येशी विवाह केला।
Word by Word
गुणागुणविचार्यhaving considered merits and demerits
गुणागुणविचार्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootगुण + अगुण + विचार्य (सम् + चर्/चिन्त्?; विचार्य = विचार् (धातु) + ल्यप्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययीभाववत् कृदन्तम् (gerund/absolutive: having considered); समासः: गुण-अगुण (द्वन्द्व) + विचार्य (तत्पुरुष-सम्बन्ध)
इत्थम्thus
इत्थम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइत्थम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb: thus)
सhe
स:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्ययम्; निश्चयार्थक-निपातः (emphatic particle: indeed)
विश्वानरःViśvānara (name)
विश्वानरः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्वानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्
द्विजःa Brahmin (twice-born)
द्विजः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्
उद्ववाहmarried/took in marriage
उद्ववाह:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootउद् + वह् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
विधानेनby (proper) procedure/rites
विधानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootविधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, तृतीया (Instrumental), एकवचनम्
स्वोचिताम्suitable for him
स्वोचिताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व + उचित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गम् (Feminine), द्वितीया (Accusative), एकवचनम्; समासः: स्व-उचित (to oneself suitable)
कुलकन्यकाम्a maiden of good family
कुलकन्यकाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकुल + कन्यका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (kula-kanyakā = girl of a family/noble maiden)
Speaker
Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kāśī
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Brāhmaṇa Viśvānara, after deliberation, performs a Vedic wedding with sacred fire, garlands, and elders witnessing; Kāśī’s temple skyline subtly behind.
Characters & Entities
V
ViśvānaraFAQs
Householder life should begin through dharmic discernment and rite-bound conduct, not impulse.
Kāśī (Vārāṇasī) is the overarching sacred setting of the Kāśīkhaṇḍa.
Marriage is to be performed “vidhānena”—in accordance with prescribed Vedic/Smārta rites.