Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 54
Devanagari script
नमेरुः स्वर्णपूर्णत्वाद्रत्नसानुतयाथवा । सुरसद्मतयावापि क्वापि मान्यो मतो मम
Transliteration
nameruḥ svarṇapūrṇatvādratnasānutayāthavā | surasadmatayāvāpi kvāpi mānyo mato mama
Translation
माझ्या मते मेरू केवळ सुवर्णाने परिपूर्ण आहे म्हणून, किंवा रत्नमय उतारांमुळे, अथवा देवांचे निवासस्थान आहे म्हणूनच मान्य नाही।
Word by Word
नnot
न:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
मेरुःMeru
मेरुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमेरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
स्वर्णपूर्णत्वात्because of being full of gold
स्वर्णपूर्णत्वात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootस्वर्ण-पूर्णत्व (प्रातिपदिक; समास: स्वर्ण + पूर्णत्व)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; हेतौ
रत्नसानुतयाby/with jewel-peaks (having jewel ridges)
रत्नसानुतया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरत्न-सानुता (प्रातिपदिक; समास: रत्न + सानुता)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; करण/हेतुवाचक
अथवाor
अथवा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (or)
सुरसद्मतयाby being the abode of gods
सुरसद्मतया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसुर-सद्मता (प्रातिपदिक; समास: सुर + सद्मता)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; हेतौ/करणे
वाor
वा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (or)
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (also/even)
क्वwhere
क्व:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
Formप्रश्न/अनिर्देशवाचक-अव्यय (where)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअप्यर्थक-अव्यय (even/also)
मान्यःworthy of honour
मान्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमान्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण
मतःconsidered
मतः:
Kriya (Predicative/विधेय)
TypeAdjective
Rootमत (कृदन्त; √मन्/√मि धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘considered’
ममby me/of me
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम
Speaker
Vindhya
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Meru (Sumeru)
Type: peak
Skanda Dialogue
Listener: Ṛṣis / internal audience
Visual Art Cues
Scene: Meru depicted as a dazzling golden mountain with jeweled terraces and celestial palaces, while the speaker’s gesture indicates ‘not for this alone’; a calm, discerning expression dominates.
Characters & Entities
M
MeruD
Devas (Suras)V
VindhyaFAQs
External splendor—gold, jewels, even heavenly status—does not by itself define true greatness.
None directly; it is an ethical-cosmological comparison within the Kāśīkhaṇḍa narrative frame.
None.