Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 2

Devanagari script

रामप्रतिष्ठितं लिंगं यः पश्यति नरः सकृत् । स नरो मुक्तिमाप्नोति शिवसायुज्यरूपिणीम्

Transliteration

rāmapratiṣṭhitaṃ liṃgaṃ yaḥ paśyati naraḥ sakṛt | sa naro muktimāpnoti śivasāyujyarūpiṇīm

Translation

जो मनुष्य रामांनी प्रतिष्ठित केलेले लिंग एकदाही दर्शन करतो, तो शिव-सायुज्यरूप मोक्ष प्राप्त करतो.

Word by Word

• रामप्रतिष्ठितम्: established by Rama
• रामप्रतिष्ठितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: राम (प्रातिपदिक) + प्रतिष्ठित (कृदन्त; √स्था/स्था (धातु) उपसर्ग-प्रति)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; कृदन्त-भूतकृत् (क्त), विशेषण; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (रामेण प्रतिष्ठितम्/रामस्य प्रतिष्ठितम्—अर्थतः ‘रामेण प्रतिष्ठितम्’)

• लिङ्गम्: liṅga (Śiva-emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम

• पश्यति: sees
• पश्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पश् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष? (न; तृतीयपुरुष) एकवचन; धातु-प्रयोगः

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; यः-सम्बन्धे अप्पोजिशन

• सकृत्: once
• सकृत्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सकृत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; अन्वादेश (correlative)

• नरः: that man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• मुक्तिम्: liberation
• मुक्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मुक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• आप्नोति: attains
• आप्नोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √आप् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), परस्मैपद, तृतीयपुरुष, एकवचन

• शिवसायुज्यरूपिणीम्: having the form of union with Śiva
• शिवसायुज्यरूपिणीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + सायुज्य (प्रातिपदिक) + रूपिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषण (मुक्तिम्); समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (शिवस्य सायुज्यं यस्याः सा/शिवसायुज्यरूपिणी)

Speaker

Sūta (continuing the Rāmanātha māhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Rāmeśvara / Rāmanātha-liṅga

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Rāma stands in reverence before the newly established Śiva-liṅga at the sea-girt Setu-kṣetra; pilgrims approach for a single, transformative darśana, with the ocean and temple corridors suggesting the meeting of vastness and stillness.

Characters & Entities

• Rāma
• Liṅga
• Śiva
• Śiva-sāyujya
• Rāmeśvara (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Darśana of a divinely consecrated emblem (liṅga) at a tīrtha can itself become a direct cause for liberation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Rāmeśvara/Rāmanātha liṅga at Rāmeśvaram, said to be established by Śrī Rāma.

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana—beholding the Rāma-established liṅga even once.