Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 1

Devanagari script

श्रीसूत उवाच । जटा तीर्थाभिधे तीर्थे सर्वपातकनाशने । स्नानं कृत्वा विशुद्धात्मा लक्ष्मीतीर्थं ततो व्रजेत्

Transliteration

śrīsūta uvāca | jaṭā tīrthābhidhe tīrthe sarvapātakanāśane | snānaṃ kṛtvā viśuddhātmā lakṣmītīrthaṃ tato vrajet

Translation

श्रीसूत म्हणाले—जटा-तीर्थ नावाच्या सर्व महापातकनाशक तीर्थात स्नान करून आत्मा विशुद्ध झाल्यावर, मग लक्ष्मी-तीर्थाकडे जावे.

Word by Word

• श्रीसूतः: Śrī Sūta
• श्रीसूतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + सूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय-समासः (श्रीमान् सूतः)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; धातुः वच् (वचने)

• जटा: Jaṭā (name)
• जटा: Adhikarana (Locative sense via apposition/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जटा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तीर्थनाम

• तीर्थाभिधे: called a tīrtha
• तीर्थाभिधे: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक) + अभिध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; विशेषणम् (तीर्थे इति); तत्पुरुषः (तीर्थम् अभिधीयते यस्मिन्/‘called a tīrtha’)

• तीर्थे: at the sacred ford
• तीर्थे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• सर्वपातकनाशने: destroyer of all sins
• सर्वपातकनाशने: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + पातक (प्रातिपदिक) + नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; विशेषणम् (तीर्थे इति); तत्पुरुषः (सर्वेषां पातकानां नाशनम्)

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• कृत्वा: having done
• कृत्वा: Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकर्म)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); धातुः कृ (करणे)

• विशुद्धात्मा: one whose self is purified
• विशुद्धात्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: विशुद्ध (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (विशुद्धः आत्मा यस्य)

• लक्ष्मीतीर्थम्: Lakṣmī-tīrtha
• लक्ष्मीतीर्थम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लक्ष्मी (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (लक्ष्म्याः तीर्थम्)

• ततः: then/from there
• ततः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय (तस्मात्/अनन्तरम्; adverb: then/from there)

• व्रजेत्: should go
• व्रजेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: व्रज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; धातुः व्रज् (गत्यर्थे)

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Jaṭā-tīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and sages

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims arrive at Jaṭā-tīrtha; a simple ghat/shoreline; one pilgrim completes snāna, wrings wet cloth, offers arghya; a path signifying onward journey to Lakṣmī-tīrtha.

Characters & Entities

• Sūta
• Jaṭā-tīrtha
• Lakṣmī-tīrtha
• Lakṣmī (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage is presented as a disciplined sequence: purification through snāna leads one onward to further sacred sites for higher merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Jaṭā-tīrtha (as a destroyer of all sins) and the onward destination, Lakṣmī-tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bathe at Jaṭā-tīrtha, then go to Lakṣmī-tīrtha.