Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 18

Devanagari script

ततः सुग्रीवसहितो रामचंद्रो महाबलः । सलक्ष्मणो ययौ तूर्णं किष्किंधां वालिपालिताम्

Transliteration

tataḥ sugrīvasahito rāmacaṃdro mahābalaḥ | salakṣmaṇo yayau tūrṇaṃ kiṣkiṃdhāṃ vālipālitām

Translation

त्यानंतर महाबली रामचंद्र, सुग्रीव आणि लक्ष्मणासह, वालीद्वारे रक्षित असलेल्या किष्किंधे कडे त्वरित निघाले.

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; काल/अनन्तरार्थक (then/thereupon)

• सुग्रीवसहितः: accompanied by Sugriva
• सुग्रीवसहितः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुग्रीव + सहित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुष (सुग्रीवेण सहितः = accompanied by Sugriva)

• रामचन्द्रः: Ramachandra (Rama)
• रामचन्द्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रामचन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-समास (रामः चन्द्र इव)

• महाबलः: very strong, mighty
• महाबलः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा + बल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (महद् बलं यस्य)

• सलक्ष्मणः: with Lakshmana
• सलक्ष्मणः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स + लक्ष्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (लक्ष्मणेन सह)

• ययौ: went
• ययौ: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन

• तूर्णम्: quickly
• तूर्णम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तूर्णम् (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• किष्किन्धाम्: to Kishkindha
• किष्किन्धाम्: Karma (Goal/Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किष्किन्धा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; देश-नाम

• वालिपालिताम्: ruled/protected by Vali
• वालिपालिताम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वालि + पालित (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण; तृतीया-तत्पुरुष (वालिना पालिता)

Speaker

Narrator (Purāṇic voice)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kiṣkindhā-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Rāma, Lakṣmaṇa, and Sugrīva move swiftly toward Kiṣkindhā—rocky hills, caves, and a fortified vānarā city in the distance; sense of urgency.

Characters & Entities

• Rāma
• Sugrīva
• Lakṣmaṇa
• Kiṣkindhā
• Vāli

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma advances through right companionship—strength joined with righteous allies becomes purposeful action.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kiṣkindhā is referenced as a sacred landscape in the wider Rāma-cycle; within Setukhaṇḍa it functions as a narrative station on the path toward Setu.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse narrates movement and context.