Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 37

Devanagari script

दानभोगरताः सर्वे श्रौतस्मार्तेषु संमताः । मांडव्यगोत्रे विज्ञेयाः प्रवरैः पंचभिर्युताः

Transliteration

dānabhogaratāḥ sarve śrautasmārteṣu saṃmatāḥ | māṃḍavyagotre vijñeyāḥ pravaraiḥ paṃcabhiryutāḥ

Translation

ते सर्व दान आणि भोगामध्ये मग्न असतात आणि श्रौत-स्मार्त कर्मांमध्ये मान्य आहेत. त्यांना पाच प्रवरांनी युक्त मांडव्य गोत्राचे समजावे.

Word by Word

• दानभोगरताः: devoted to giving and enjoyment
• दानभोगरताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दान (प्रातिपदिक) + भोग (प्रातिपदिक) + रत (कृदन्त; √रम् धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; कृदन्त-विशेषण (क्त/त-प्रत्ययान्त ‘रत’), समासः—दानभोगयोः रताः (सप्तमी-तत्पुरुषभावः)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम-विशेषण

• श्रौतस्मार्तेषु: in matters of śrauta and smārta (rites/traditions)
• श्रौतस्मार्तेषु: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्रौत (प्रातिपदिक) + स्मार्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; द्वन्द्वसमासः (श्रौत + स्मार्त)

• संमताः: approved/accepted
• संमताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम् + √मन् (धातु) → संमत (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय)

• मांडव्यगोत्रे: in the Māṇḍavya lineage (gotra)
• मांडव्यगोत्रे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: माण्डव्य (प्रातिपदिक) + गोत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (माण्डव्यस्य गोत्रे)

• विज्ञेयाः: to be known/recognized
• विज्ञेयाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वि + √ज्ञा (धातु) → विज्ञेय (कृदन्त; तव्यत्/य-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विधिलिङ्गार्थक-कर्तव्यता/योग्यता (तव्यत्) ‘to be known’

• प्रवरैः: by the pravaras
• प्रवरैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: प्रवर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन

• पंचभिः: with five
• पंचभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: पञ्च (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक-प्रयोगे, तृतीया (3rd), बहुवचन; संख्यावाचक-विशेषण

• युताः: endowed/associated
• युताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √युज् (धातु) → युत (कृदन्त; क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त)

Speaker

Unspecified narrator (contextual Purāṇic narrator addressing a king)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A learned assembly in a forest hermitage recites lineage lists; elders hold palm-leaf manuscripts while householders offer gifts, symbolizing dāna and śrauta-smārta approval.

Characters & Entities

• Māṇḍavya gotra
• Śrauta
• Smārta
• Pravara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma harmonizes generosity (dāna) with disciplined living, validated by Śrauta-Smārta standards.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is named; the focus is gotra identity and dharmic reputation.

What ritualistic prescription is mentioned?

Adherence to Śrauta and Smārta observances and the identification of five pravaras for the Māṇḍavya gotra.