Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 67

Devanagari script

राजोवाच । एष एव वरो देव यद्भवान्परमेश्वरः । भवतापपरीतस्य मम प्रत्यक्षतां गतः

Transliteration

rājovāca | eṣa eva varo deva yadbhavānparameśvaraḥ | bhavatāpaparītasya mama pratyakṣatāṃ gataḥ

Translation

राजा म्हणाला—हे देव! माझा हाच वर आहे की आपण परमेश्वर असूनही, संसारतापाने पीडित माझ्यासमोर प्रत्यक्ष प्रकट झाला आहात.

Word by Word

• राजा: the king
• राजा: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Main verb)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद

• एषः: this
• एषः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Demonstrative)

• एव: indeed/only
• एव: Avadhāraṇa (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक अव्यय (Emphatic particle)

• वरः: boon
• वरः: Predicate nominative (समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• देव: O god
• देव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• यत्: that (namely)
• यत्: Sambandha (Relative link)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Relative; correlating with एषः)

• भवान्: you (honored)
• भवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Honorific pronoun)

• परमेश्वरः: the Supreme Lord
• परमेश्वरः: Apposition (समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: परम + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (‘supreme’ + ‘lord’)

• भवताप: your affliction/sin
• भवताप: Sambandha (Qualifier within compound)
• Type: Noun
• Root: भवत् + आप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-तत्पुरुष-पूर्वपद (bhavataḥ āpaḥ = your affliction/sin); in compound

• परीतस्य: afflicted/overcome
• परीतस्य: Viśeṣaṇa (Adjective)
• Type: Adjective
• Root: परीत (प्रातिपदिक; from परि-इ/ए ‘to go around’, ‘surrounded/afflicted’)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (Genitive; qualifying मम)

• मम: of me/my
• मम: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (Genitive)

• प्रत्यक्षताम्: direct presence/visibility
• प्रत्यक्षताम्: Karma (Goal/state attained)
• Type: Noun
• Root: प्रत्यक्षता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative)

• गतः: has attained/come to
• गतः: Kriya (Predicate; with प्रत्यक्षताम्)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (Past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘has gone/has come to’

Speaker

Rājā (the king)

Characters & Entities

• Śiva (Parameśvara)
• rājā
• bhavatāpa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The greatest blessing is direct divine darśana; it surpasses material rewards and soothes bhavatāpa.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No named tīrtha appears in this verse; the theme is universal: divine presence as supreme grace.

What ritualistic prescription is mentioned?

None stated; the verse emphasizes spiritual aspiration toward darśana rather than a formal rite.