Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 66

Devanagari script

अस्याश्च कीर्तिमालिन्यास्तव भक्त्या च मानद । तुष्टोऽहं संप्रयच्छामि वरं वरय दुर्लभम्

Transliteration

asyāśca kīrtimālinyāstava bhaktyā ca mānada | tuṣṭo'haṃ saṃprayacchāmi varaṃ varaya durlabham

Translation

हे मानद! तुझ्या भक्तीने आणि या कीर्तिमालिनीच्या भक्तीने मी संतुष्ट झालो आहे. मी तुला वर देतो; दुर्लभ असला तरी मागून घे.

Word by Word

• अस्याः: of this (woman)
• अस्याः: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (Genitive)

• च: and
• च: Samuccaya (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (Conjunction)

• कीर्तिमालिन्याः: of Kīrtimālinī
• कीर्तिमालिन्याः: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कीर्तिमालिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (Genitive)

• तव: of you/your
• तव: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (Genitive)

• भक्त्या: by devotion
• भक्त्या: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (Instrumental)

• च: and
• च: Samuccaya (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (Conjunction)

• मानद: O giver of honor (epithet)
• मानद: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मानद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• तुष्टः: pleased
• तुष्टः: Karta (Subject complement)
• Type: Verb
• Root: तुष् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (Past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘pleased’

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• संप्रयच्छामि: I grant/give
• संप्रयच्छामि: Kriya (Main verb)
• Type: Verb
• Root: सम्-प्र-यम् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• वरम्: a boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• वरय: choose
• वरय: Kriya (Command)
• Type: Verb
• Root: वृ (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद

• दुर्लभम्: rare/difficult to obtain
• दुर्लभम्: Viśeṣaṇa (Adjective)
• Type: Adjective
• Root: दुर्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (agreeing with वरम्)

Speaker

Śiva

Visual Art Cues

Scene: The deity, now openly pleased, addresses the king as ‘mānada’ and acknowledges Kīrtimālinī’s devotion; he offers a rare boon, inviting the king to choose.

Characters & Entities

• Śiva
• Kīrtimālinī
• king (mānada)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When devotion is proven, divine grace follows—Śiva becomes ‘tuṣṭa’ and offers even rare boons.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific sacred site is named in this verse; it highlights the general purāṇic principle of bhakti leading to prasāda.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the ‘practice’ implied is steadfast devotion (bhakti).