Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 3

Devanagari script

तत्र गच्छ परं भक्त्या यत्र देवो जगद्गुरुः । पातकस्य विनाशार्थं स्वर्गवासप्रदस्तथा

Transliteration

tatra gaccha paraṃ bhaktyā yatra devo jagadguruḥ | pātakasya vināśārthaṃ svargavāsapradastathā

Translation

जिथे जगद्गुरु देव विराजमान आहेत, तिथे परम भक्तीने जा; ते पापांचा नाश करते आणि स्वर्गवासही प्रदान करते.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• गच्छ: go
• गच्छ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• परम्: greatly/with utmost (devotion)
• परम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावे/क्रियाविशेषणरूपेण (adverbial accusative)

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Means/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, देशवाचक-सम्बन्धक (relative locative adverb)

• देवः: the god
• देवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular)

• जगद्गुरुः: the teacher of the world
• जगद्गुरुः: Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जगत् + गुरु (प्रातिपदिक; तत्पुरुष-समासः)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular); देवः इति समानाधिकरणम्

• पातकस्य: of sin
• पातकस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पातक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन (Singular)

• विनाशार्थम्: for destruction (of sin)
• विनाशार्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Indeclinable
• Root: विनाश + अर्थ (प्रातिपदिक; तत्पुरुष-समासः)
• Form: अव्ययीभाववत् प्रयुक्तम् (accusative of purpose), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)

• स्वर्गवासप्रदः: granting residence in heaven
• स्वर्गवासप्रदः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्वर्ग + वास + प्रद (प्रातिपदिक; तत्पुरुष-समासः)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular); देवः इति विशेषणम्

• तथा: also/likewise
• तथा: Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय, प्रकारवाचक/समुच्चयार्थक (adverb: likewise/also)

Speaker

Mārkaṇḍeya (to Yudhiṣṭhira)

Characters & Entities

• Jagadguru (Śiva)
• Yudhiṣṭhira
• Gautameśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Bhakti-centered pilgrimage is upheld as a dharmic means to remove sin and attain higher spiritual destinations.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Gautameśvara tīrtha on the Revā (Narmadā), where the Jagadguru (Śiva) is revered.

What ritualistic prescription is mentioned?

The prescription is yātrā with ‘paramā bhakti’—going to the tīrtha in a spirit of supreme devotion.