Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 3
Devanagari script
शेते योजनसाहस्रमप्रमेयमनुत्तमम् । द्वादशादित्यसंकाशं सहस्रचरणेक्षणम्
Transliteration
śete yojanasāhasramaprameyamanuttamam | dvādaśādityasaṃkāśaṃ sahasracaraṇekṣaṇam
Translation
तो तेथे शयन करत होता—हजार योजन विस्तारलेला, अप्रमेय व अनुत्तम; बारा सूर्यांसारखा तेजस्वी, सहस्र चरण व सहस्र नेत्रांनी युक्त.
Word by Word
शेतेlies, reclines
शेते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootशी (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; √शी = शयते (lies)
योजनसाहस्रम्a thousand yojanas
योजनसाहस्रम्:
Karma (Extent/object of measure/कर्म)
TypeNoun
Rootयोजन (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (योजनानां सहस्रम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; परिमाणवाचक
अप्रमेयम्immeasurable
अप्रमेयम्:
Karma (Qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + प्रमेय (प्रातिपदिक; √मा)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (qualifying the described entity)
अनुत्तमम्unsurpassed
अनुत्तमम्:
Karma (Qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण
द्वादशादित्यसंकाशम्shining like twelve suns
द्वादशादित्यसंकाशम्:
Karma (Qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वादश (संख्या-प्रातिपदिक) + आदित्य (प्रातिपदिक) + संकाश (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (द्वादशानाम् आदित्यानाम् इव संकाशः); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण
सहस्रचरणेक्षणम्having a thousand feet and eyes
सहस्रचरणेक्षणम्:
Karma (Qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootसहस्र (प्रातिपदिक) + चरण (प्रातिपदिक) + ईक्षण (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सहस्रं चरणाः च ईक्षणानि च यस्य/यत्—बहुव्रीह्यर्थे प्रयोगः, परन्तु रूपतः तत्पुरुष-समास-समूह); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण
Speaker
Mārkaṇḍeya
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: Unspecified (frame audience)
Visual Art Cues
Scene: A colossal radiant being lies upon the waters, blazing like twelve suns, with innumerable limbs and eyes; Brahmā appears tiny nearby.
FAQs
The Lord’s cosmic form transcends measure; Purāṇic imagery teaches awe (bhakti) toward the all-pervading divine.
No tīrtha is named; this is a theophanic description within the pralaya narrative.
None.