Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 63
Devanagari script
अजेयश्चामरश्चैव मया ह्युक्तः स केशव । हन्तुमिच्छति मां पाप उपायस्तव विद्यते
Transliteration
ajeyaścāmaraścaiva mayā hyuktaḥ sa keśava | hantumicchati māṃ pāpa upāyastava vidyate
Translation
हे केशवा, मी त्याला अजेय आणि अमर असल्याचे वरदान दिले होते. तो पापी आता मलाच मारू इच्छितो; यावर तुमच्याकडे काही उपाय आहे का?
Word by Word
अजेयःunconquerable
अजेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअजेय (प्रातिपदिक; √जि (धातु) + अ- उपसर्ग/निषेध + यत् प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (adjective)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अमरःan immortal; a god
अमरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेत्वर्थ/बलार्थ (for emphasis/indeed)
उक्तःsaid/told
उक्तः:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Root√वच् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
केशवO Keśava
केशव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकेशव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
हन्तुम्to kill
हन्तुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Root√हन् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त-प्रत्यय)
Formतुमुनन्त (infinitive), क्रियार्थ (purpose)
इच्छतिwishes/desires
इच्छति:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Root√इष्/इच्छ् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
माम्me
माम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
पापO sinful one
पाप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; विशेषण (adjective)
उपायःa means/remedy
उपायः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तवfor you/of you
तव:
Sambandha (Possessor/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
विद्यतेexists/is available
विद्यते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√विद् (धातु; विद्=सत्तायाम्/ज्ञाने)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
Speaker
Īśvara (Śiva)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Revā (Narmadā) Taṭa
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A worried deity (speaker) addresses Keśava, confessing he proclaimed a dānava ‘unconquerable and deathless’; the atmosphere is tense, with a looming asura threat and a plea for a lawful stratagem.
Characters & Entities
Ī
Īśvara (Śiva)K
Keśava (Viṣṇu)D
DānavaFAQs
When errors create danger, dharma is restored through wise counsel, humility, and strategic action rather than pride.
No; this verse is focused on the crisis and counsel between Śiva and Viṣṇu.
None.