Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 23
Devanagari script
भानुमत्युवाच । न लज्जामि तवाग्रेऽहं जल्पन्ती तात कर्हिचित् । सत्यं नोत्पद्यते दोषो मदर्थे ते नराधिप
Transliteration
bhānumatyuvāca | na lajjāmi tavāgre'haṃ jalpantī tāta karhicit | satyaṃ notpadyate doṣo madarthe te narādhipa
Translation
भानुमती म्हणाली—“तात, तुमच्या समोर मी कधीही बोलताना लाजत नाही. हे नराधिप, माझ्यामुळे तुमच्यावर कोणताही दोष उत्पन्न होऊ नये—हेच सत्य.”
Word by Word
bhānumatīBhānumatī
bhānumatī:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhānumatī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गम्, प्रथमा विभक्तिः, एकवचनम्
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
nanot
na:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-निपातः
lajjāmiI am ashamed
lajjāmi:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootlajj (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपदम्, उत्तमपुरुषः (1st person), एकवचनम्
tavaof you/your
tava:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्; सर्वनाम
agrein front/presence
agre:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootagra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, सप्तमी विभक्तिः (Locative), एकवचनम्
ahamI
aham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
jalpantīspeaking
jalpantī:
Karta (Agent-participle/कर्ता)
TypeVerb
Rootjalp (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), स्त्रीलिङ्गम्, प्रथमा विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तरि प्रयोगः (speaking)
tātaO father
tāta:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Roottāta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, सम्बोधन विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
karhicitever/at any time
karhicit:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootkarhi (अव्यय) + cit (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)
satyamtruly
satyam:
Kriya-viseshana (Sentence adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsatya (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः; वाक्योपपादनार्थम् (indeed/truly)
nanot
na:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-निपातः
utpadyatearises/occurs
utpadyate:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootut-√pad (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
doṣaḥfault/blame
doṣaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdoṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा विभक्तिः, एकवचनम्
madarthefor my sake
madarthe:
Hetu/Prayojana (Purpose/हेतु-प्रयोजन)
TypeNoun
Rootmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (‘मम अर्थः’), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक ‘artha’; सप्तमी विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; अर्थे = ‘for the sake of’
teto you/for you
te:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी विभक्तिः (Dative), एकवचनम्; सर्वनाम
narādhipaO king (lord of men)
narādhipa:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक) + adhipa (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (‘नराणाम् अधिपः’), पुंलिङ्गम्, सम्बोधन विभक्तिः, एकवचनम्
Speaker
Bhānumatī
Visual Art Cues
Scene: Bhānumatī addresses her father directly—upright posture, open palms in respectful assurance; the king listens, tension easing.
Characters & Entities
B
BhānumatīK
King (Narādhipa)FAQs
Truthful, respectful speech and personal accountability protect both family harmony and dharmic reputation.
No tīrtha is directly mentioned in this verse.
None; Bhānumatī prepares the ground for her vow-based solution in the following verses.