Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 13

Devanagari script

उत्तानपाद उवाच । कानि दानानि दत्तानि शस्तानि धरणीतले । यानि दत्त्वा नरो भक्त्या मुच्यते सर्वपातकैः

Transliteration

uttānapāda uvāca | kāni dānāni dattāni śastāni dharaṇītale | yāni dattvā naro bhaktyā mucyate sarvapātakaiḥ

Translation

उत्तानपाद म्हणाला—धरणीतलावर कोणती दाने श्रेष्ठ व प्रशंसनीय आहेत? जी भक्तिभावाने दिल्यास मनुष्य सर्व पापांतून मुक्त होतो?

Word by Word

• उत्तानपादः: Uttānapāda
• उत्तानपादः: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उत्तान (प्रातिपदिक) + पाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (उत्तानस्य पादः/नामधेय)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Speech act/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (perfect); परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन

• कानि: which
• कानि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति; बहुवचन (interrogative: ‘which?’)

• दानानि: gifts/charities
• दानानि: Karma (Object of inquiry/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति; बहुवचन

• दत्तानि: given
• दत्तानि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दा (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; बहुवचन; ‘given’ (agreeing with दानानि)

• शस्तानि: commended
• शस्तानि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शस्त (प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (शंस्/शास्-सम्भव ‘praised/commended’); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; बहुवचन; ‘recommended’

• धरणीतले: on the earth
• धरणीतले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: धरणी (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (‘धरण्याः तलम्’ = on earth)

• यानि: which
• यानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति; बहुवचन (relative: ‘which’)

• दत्त्वा: having given
• दत्त्वा: Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive); ‘having given’

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन

• मुच्यते: is freed
• मुच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट्-लकार (present); आत्मनेपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive sense: ‘is released’)

• सर्वपातकैः: from all sins
• सर्वपातकैः: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + पातक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी-विभक्ति; बहुवचन; कर्मधारय (‘सर्वाणि पातकानि’ = all sins); अपादान (ablative: ‘from’)

Speaker

Uttānapāda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: देवशिला

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: ईश्वर

Visual Art Cues

Scene: राजा उत्तानपाद हाथ जोड़कर ईश्वर/महादेव से दान-श्रेष्ठता का प्रश्न करता है; पृष्ठभूमि में रेवा-तट का आश्रम/तीर्थ

Characters & Entities

• Uttānapāda
• Dāna
• Pātaka (sin)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic dharma emphasizes discerning, devotion-filled giving (dāna) as a means of purification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The question arises within the Devaśilā tīrtha context of Revā Khaṇḍa, though this verse itself asks generally about dāna.

What ritualistic prescription is mentioned?

A query about the most praiseworthy forms of dāna that liberate one from sins.