Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 5

स्वस्थानं गच्छ शीघ्रं त्वं भुक्त्वा भोगान्यथेप्सितान् । कुरु निष्कण्टकं राज्यं नाके शक्र इवापरः

svasthānaṃ gaccha śīghraṃ tvaṃ bhuktvā bhogānyathepsitān | kuru niṣkaṇṭakaṃ rājyaṃ nāke śakra ivāparaḥ

तू शीघ्र आपल्या स्थानी जा. जे भोग तुला यथेष्ट अभिलषित आहेत ते भोग; आणि स्वर्गातील शक्रासारखे, काटेरहित (निर्विघ्न) राज्य स्थापन कर.

sva-sthānamto your own place
sva-sthānam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsva (स्व) + sthāna (स्थान) (प्रातिपदिके)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (स्वस्य स्थानम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
gacchago
gaccha:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√gam (गम्, धातु)
Formलोट्-लकार (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
śīghramquickly
śīghram:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootśīghra (शीघ्र, प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
Formअव्यय (adverb)
tvamyou
tvam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (युष्मद्, सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
bhuktvāhaving enjoyed
bhuktvā:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√bhuj (भुज्, धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
bhogānenjoyments
bhogān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbhoga (भोग, प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
athathen
atha:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अथ)
Formअव्यय (particle: then/and)
īpsitāndesired
īpsitān:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootīpsita (ईप्सित, √āp/īps क्त-प्रत्ययान्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (bhogān)
kurumake/do
kuru:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (कृ, धातु)
Formलोट्-लकार (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
niṣ-kaṇṭakamthornless; free of obstacles
niṣ-kaṇṭakam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootniṣ (निष्-उपसर्ग) + kaṇṭaka (कण्टक, प्रातिपदिक)
Formनञ्/उपसर्गपूर्वक-तत्पुरुष (कण्टक-रहितम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (rājyam)
rājyamkingdom
rājyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootrājya (राज्य, प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
nākein heaven
nāke:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootnāka (नाक, प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
śakraḥIndra
śakraḥ:
Upamāna (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootśakra (शक्र, प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ivalike
iva:
Upamā (Comparison marker/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootiva (इव)
Formउपमावाचक-अव्यय (comparative particle)
aparaḥanother; second (Indra)
aparaḥ:
Karta (Subject-complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootapara (अपर, प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (त्वम् implied)

Īśvara (Śiva) / Rudra

Tirtha: Revā (Narmadā) tirtha milieu

Type: kshetra

Listener: Citrasena

Scene: Śiva instructs the king to return and rule; imagery of a thornless kingdom—orderly city, protected people—evoked behind them.

Ī
Īśvara (Śiva)
C
Citrasena
Ś
Śakra (Indra)

FAQs

Spiritual attainment does not negate worldly duty; righteous kingship (rājadharma) is itself a sacred responsibility.

The Revā Khaṇḍa context frames this counsel as arising from tapas at a sacred spot (Bhṛgutuṅga/kuṇḍa), though this verse highlights rājadharma.

None; it prescribes ethical governance—creating a “thornless” realm—rather than a ritual.