Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 39
Devanagari script
पश्यतामेव सर्वेषां सा कन्यान्तरधीयत । पुनस्तां ददृशुः सर्वे योजनान्तरधिष्ठिताम्
Transliteration
paśyatāmeva sarveṣāṃ sā kanyāntaradhīyata | punastāṃ dadṛśuḥ sarve yojanāntaradhiṣṭhitām
Translation
सर्वांच्या पाहतापाहता ती कन्या अंतर्धान पावली; मग सर्वांनी तिला पुन्हा एका योजनेच्या अंतरावर उभी पाहिले।
Word by Word
पश्यताम्of (those) watching
पश्यताम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeVerb
Rootपश् (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle) ‘पश्यत्’ का षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन; ‘पश्यताम्’ = of those who were watching
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphasis)
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; सर्वनाम
कन्याthe maiden
कन्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
अन्तरधीयतdisappeared/vanished
अन्तरधीयत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअन्तर्+धा (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्तिवाचक अव्यय (again)
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम
ददृशुःsaw
ददृशुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; विशेषण
योजनof a yojana
योजन:
Sambandha (Genitive in compound)
TypeNoun
Rootयोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; समासपूर्वपद (योजन+अन्तर)
अन्तरdistance/interval
अन्तर:
Sambandha (Compound member)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (compound member)
अधिष्ठिताम्situated/placed
अधिष्ठिताम्:
Karma (Object qualifier)
TypeVerb
Rootअधि+स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ‘स्थित’ अर्थे
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Revā (Narmadā) tirtha-zone (contextual)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Before the assembled gaze, the maiden dissolves from sight; moments later she reappears far away—tiny yet radiant on the horizon—leaving the crowd stunned.
Characters & Entities
T
the maiden (kanyā)D
DevasA
AsurasFAQs
The desired object slips away even when ‘seen’; the verse dramatizes māyā—how pursuit based on craving leads to endless chasing.
None explicitly; the Revā Khaṇḍa context remains in the background.
None in this verse.