Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 6

Devanagari script

ततः पुष्करिणीं गच्छेत्सर्वपापक्षयंकरीम् । तत्र स्नात्वार्चयेद्देवं तेजोराशिं दिवाकरम्

Transliteration

tataḥ puṣkariṇīṃ gacchetsarvapāpakṣayaṃkarīm | tatra snātvārcayeddevaṃ tejorāśiṃ divākaram

Translation

त्यानंतर सर्वपापक्षय करणाऱ्या पुष्करिणीकडे जावे; तेथे स्नान करून तेजाचा पुंज असलेल्या देव दिवाकर (सूर्य) याची पूजा करावी।

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Sequence/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: क्रम/अपादानवाचक अव्यय (then/from there)

• पुष्करिणीम्: the lotus-pond
• पुष्करिणीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुष्करिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• गच्छेत्: should go
• गच्छेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• सर्वपापक्षयंकरीम्: that causes the destruction of all sins
• सर्वपापक्षयंकरीम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व-पाप-क्षय-करि (प्रातिपदिक; सर्व + पाप + क्षय + करि)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying पुष्करिणीम्); बहुपद-तत्पुरुष (क्षयं करोति)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वक्रिया (having bathed)

• अर्चयेत्: should worship
• अर्चयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्च् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• देवम्: the god
• देवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• तेजोराशिम्: the mass of radiance
• तेजोराशिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तेजस्-राशि (प्रातिपदिक; तेजस् + राशि)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (तेजसां राशिः)

• दिवाकरम्: the Sun (day-maker)
• दिवाकरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दिवाकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; देवस्य विशेषण-रूपेण अपि

Speaker

Śrī Mārkaṇḍeya (contextual continuation)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Puṣkariṇī

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: A lotus-filled pond at dawn; pilgrims descend stone steps, bathe, then stand facing the rising sun with cupped hands offering arghya; the Sun appears as a radiant deity with seven horses or a blazing disc aura.

Characters & Entities

• Puṣkariṇī
• Divākara (Sūrya)
• Snāna
• Arcana

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purification through tīrtha-bathing is completed by worship of the divine light, Sūrya.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A Puṣkariṇī (sacred pond) within the Revā Khaṇḍa pilgrimage circuit near the Vimaleśvara narrative locale.

What ritualistic prescription is mentioned?

Go to the Puṣkariṇī, perform snāna, then worship Divākara (the Sun).