Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 7

अग्निज्वालोज्ज्वलैः शृङ्गैस्त्रिनेत्रा सुपयस्विनी । अग्निपूर्णा ह्यग्निमुखा अग्निघ्राणाग्निलोचना

agnijvālojjvalaiḥ śṛṅgaistrinetrā supayasvinī | agnipūrṇā hyagnimukhā agnighrāṇāgnilocanā

अग्निज्वालेसारखे उजळ शिंग असलेली, त्रिनेत्री व दुग्धसमृद्ध; अग्निपूर्ण, अग्निमुखी, अग्निनासिका व अग्निनेत्री अशी ती होती.

अग्नि-ज्वाला-उज्ज्वलैःwith fire-flame-bright
अग्नि-ज्वाला-उज्ज्वलैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootagni (प्रातिपदिक) + jvālā (प्रातिपदिक) + ujjvala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural); विशेषण (qualifying शृङ्गैः)
शृङ्गैःwith horns
शृङ्गैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootśṛṅga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
त्रि-नेत्राthree-eyed
त्रि-नेत्रा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Roottri (संख्या-प्रातिपदिक) + netra (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifying कपिला)
सु-पयस्विनीrich in good milk
सु-पयस्विनी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + payasvinī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifying कपिला)
अग्नि-पूर्णाfilled with fire
अग्नि-पूर्णा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootagni (प्रातिपदिक) + pūrṇa (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifying कपिला)
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिश्चय/हेतुबोधक-अव्यय (particle: indeed/for)
अग्नि-मुखाfire-faced
अग्नि-मुखा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootagni (प्रातिपदिक) + mukha (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifying कपिला)
अग्नि-घ्राणाfire-nosed
अग्नि-घ्राणा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootagni (प्रातिपदिक) + ghrāṇa (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifying कपिला)
अग्नि-लोचनाfire-eyed
अग्नि-लोचना:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootagni (प्रातिपदिक) + locana (प्रातिपदik)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifying कपिला)

Mārkaṇḍeya (narrating)

Tirtha: Kapilā Tīrtha

Type: kund

Listener: Rājā (Bhārata)

Scene: Close-up iconographic vision of Kapilā: horns like tongues of flame, a third eye on the forehead, abundant udders symbolizing plenty; the face and eyes glow like fire, with heat-haze around the body.

K
Kapilā

FAQs

The sacred is portrayed as both nourishing (milk) and purifying-transformative (fire), revealing tīrtha power as simultaneously gentle and formidable.

Kapilā-tīrtha, whose greatness is anchored in the fiery, auspicious manifestation of Kapilā.

No direct prescription here; it provides a visionary description supporting the tīrtha’s extraordinary sanctity.