Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 7

यस्मात्त्वं स्वर्गसंस्थोऽपि मर्त्यधर्ममुपेयिवान् । तस्मान्मर्त्ये चिरं कालं क्षपयिष्यस्यसंशयम्

yasmāttvaṃ svargasaṃstho'pi martyadharmamupeyivān | tasmānmartye ciraṃ kālaṃ kṣapayiṣyasyasaṃśayam

तू स्वर्गात स्थित असूनही मर्त्यधर्माचा आश्रय घेतलास; म्हणून निःसंशय तू मर्त्यलोकी दीर्घ काळ व्यतीत करशील.

यस्मात्from which/because
यस्मात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; सम्बन्धार्थे (relative)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
स्वर्गसंस्थःsituated in heaven
स्वर्गसंस्थः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक) + संस्थ (कृदन्त-प्रातिपदिक; √स्था (धातु) उपसर्ग सम्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying त्वम्)
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपवादार्थे ‘even/also’
मर्त्यधर्मम्the mortal condition/duty of mortals
मर्त्यधर्मम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक) + धर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मपदम्
उपेयिवान्has attained/approached
उपेयिवान्:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootउप-√इ (धातु) (कृदन्त; लिट्-परिप्रयोग/भूतकृत् ‘उपेयिवस्’)
Formकृदन्त (भूतकालिक), कर्तरि प्रयोग; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having approached/attained’
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Apadana (Cause/अपादान-हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; हेत्वर्थे (therefore/from that)
मर्त्येin the mortal world/as a mortal
मर्त्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; अधिकरणम्
चिरम्for a long time
चिरम्:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootचिरम् (अव्यय/नपुंसक-प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
कालम्time (duration)
कालम्:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कालाधिकरणे द्वितीया (accusative of duration)
क्षपयिष्यसिyou will spend/consume (time)
क्षपयिष्यसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√क्षप् (धातु) णिच् (causative)
Formलृट्-लकार (Simple Future), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
असंशयम्undoubtedly
असंशयम्:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअ- (नञ्) + संशय (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb), निश्चयार्थे

Indra (curse speech, narrated by Mārkaṇḍeya)

Scene: Indra pronounces a grave sentence: though the being is heaven-dwelling, he must remain long among mortals due to adopting mortal ways; the atmosphere is judicial and cosmic.

I
Indra
S
Svarga
M
Martya-loka

FAQs

Heavenly privilege does not override dharma; misconduct leads to descent and prolonged worldly consequence.

None explicitly; the curse sets the trajectory that will culminate in a tīrtha-centered redemption.

None; it is a pronouncement of consequence.