Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 3

स्रवद्बुद्बुदगात्रस्तु मक्षिकाकृमिसंवृतः । दुश्चर्मा दुर्मुखो गन्धी प्रस्खलंश्च पदे पदे

sravadbudbudagātrastu makṣikākṛmisaṃvṛtaḥ | duścarmā durmukho gandhī praskhalaṃśca pade pade

त्यांच्या शरीरावरील फोडांमधून पू वाहत होता, ते माश्या आणि किड्यांनी वेढलेले होते. त्यांची त्वचा खराब झाली होती, चेहरा विद्रूप होता, दुर्गंधी येत होती आणि ते प्रत्येक पावलावर अडखळत होते.

स्रवत्oozing
स्रवत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्रु (धातु) + शतृ (कृत्-प्रत्यय)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘स्रवन्’ (oozing)
बुद्बुदगात्रःone whose body had blisters
बुद्बुदगात्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबुद्बुद-गात्र (प्रातिपदिक; बुद्बुद + गात्र)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘बुद्बुदवत् गात्रं यस्य’ (descriptive)
तुand/indeed
तु:
Discourse connector (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, अवधानार्थक
मक्षिकाflies
मक्षिका:
Compound member (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootमक्षिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (समासपूर्वपद-रूपेण), बहुवचनार्थ-समूह (flies)
कृमिworms
कृमि:
Compound member (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootकृमि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (समासपूर्वपद-रूपेण), बहुवचनार्थ-समूह (worms)
संवृतःcovered, surrounded
संवृतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-√वृ (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (मक्षिकाकृमिभिः) संवृतः
दुश्चर्माhaving diseased skin
दुश्चर्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदुस्-चर्मन् (प्रातिपदिक; दुस् + चर्मन्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘दुष्टं चर्म यस्य’
दुर्मुखःugly-faced
दुर्मुखः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदुस्-मुख (प्रातिपदिक; दुस् + मुख)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘दुष्टं मुखं यस्य’
गन्धीfoul-smelling
गन्धी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootगन्धिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘दुर्गन्धयुक्तः’ (stinking)
प्रस्खलन्stumbling
प्रस्खलन्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र-√स्खल् (धातु) + शतृ (कृत्-प्रत्यय)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘stumbling’
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
पदेat (each) step
पदे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; अव्ययीभावार्थे पुनरुक्ति
पदेat every step
पदे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्ति (pade pade)

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha: Revā/Narmadā-taṭa (episode setting)

Type: kshetra

Scene: A shocking close depiction of the leper-form: blistered, oozing body, swarmed by flies and worms, foul skin and face, stumbling repeatedly—yet with a faint sign of divinity for the perceptive.

D
Deva (in disguise)

FAQs

External ugliness can conceal divinity; dharma demands compassion beyond appearances.

No specific tīrtha is named; the verse is a narrative description within the Revā Khaṇḍa setting.

None directly; it supports the moral context for charity and hospitality.