Adhyaya 207
Avanti KhandaReva KhandaAdhyaya 207

Adhyaya 207

मार्कंडेय ‘स्वर्णबिंदू’ नावाच्या पावन तीर्थाचे माहात्म्य सांगतात आणि तेथील विधी व फलश्रुती स्पष्ट करतात. या अध्यायाचा केंद्रबिंदू तीर्थस्नान आणि ब्राह्मणाला कांचन (सोने) दान हा आहे; तो महापुण्यकारक मानला आहे. सोने अग्नीच्या तेजातून उत्पन्न झालेले ‘श्रेष्ठ रत्न’ असल्याने दानात त्याची विशेष प्रभावशक्ती सांगितली आहे. केशाग्राएवढे अल्प सुवर्णही या तीर्थाशी संबंधित करून विधिपूर्वक दान केले, तर तेथे देहांत झाल्यास स्वर्गप्राप्ती होते असे वर्णन आहे. दाता विद्याधर व सिद्धांमध्ये मान पावतो, श्रेष्ठ विमानात कल्पांतपर्यंत निवास करतो आणि नंतर धनवान कुळात द्विज म्हणून उत्तम मानवजन्म मिळवतो. मन-वाणी-काया यांनी केलेले दोष या स्वर्णदानाने शीघ्र नष्ट होतात—अशी कर्मशुद्धीची शिकवण येथे दिली आहे.

Shlokas

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्याग्रे पावनं तीर्थं स्वर्णबिन्द्विति विश्रुतम् । यत्र स्नात्वा दिवं यान्ति मृताश्च न पुनर्भवम्

श्री मार्कण्डेय म्हणाले—त्याच्या पुढे ‘स्वर्णबिंदु’ नावाने प्रसिद्ध असे पावन तीर्थ आहे। तेथे स्नान केल्यास मृतही स्वर्गास जातात आणि पुन्हा जन्म घेत नाहीत।

Verse 2

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा दत्ते विप्राय काञ्चनम् । तेन यत्तु फलं प्रोक्तं तच्छृणुष्व महीपते

हे महीपते! जो त्या तीर्थात स्नान करून विप्रास काञ्चन (सुवर्ण) दान देतो—त्या कर्माचे जे फळ सांगितले आहे ते ऐक।

Verse 3

सर्वेषामेव रत्नानां काञ्चनं रत्नमुत्तमम् । अग्नितेजःसमुद्भूतं तेन तत्परमं भुवि

सर्व रत्नांमध्ये काञ्चन (सुवर्ण) हेच उत्तम रत्न आहे। ते अग्नीच्या तेजातून उत्पन्न झालेले; म्हणून भुवीवर ते परम मानले जाते।

Verse 4

तेनैव दत्ता पृथिवी सशैलवनकानना । सपत्तनपुरा सर्वा काञ्चनं यः प्रयच्छति

जो काञ्चन (सुवर्ण) अर्पण करतो, त्याच्या त्या दानाने जणू संपूर्ण पृथ्वी—पर्वत, वन-काननांसह, तसेच सर्व पत्तन-पुरांसह—दान झाल्यासारखी होते।

Verse 5

मानसं वाचिकं पापं कर्मणा यत्पुरा कृतम् । तत्सर्वं नश्यति क्षिप्रं स्वर्णदानेन भारत

हे भारत! मनाने, वाणीने व कर्माने पूर्वी केलेले सर्व पाप सुवर्णदानाने शीघ्र नष्ट होते.

Verse 6

स्वर्णदानं तु यो दत्त्वा ह्यपि वालाग्रमात्रकम् । तत्र तीर्थे मृतो याति दिवं नास्त्यत्र संशयः

जो सुवर्णदान करतो—केसाच्या टोकाएवढे जरी असले तरी—आणि त्या तीर्थी देह ठेवतो, तो स्वर्गास जातो; यात संशय नाही.

Verse 7

तत्र विद्याधरैः सिद्धैर्विमानवरमास्थितः । पूज्यमानो वसेत्तावद्यावदाभूतसम्प्लवम्

तेथे तो श्रेष्ठ विमानावर आरूढ होऊन विद्याधर व सिद्धांनी पूजिला जाऊन, प्रलय येईपर्यंत निवास करतो.

Verse 8

पूर्णे तत्र ततः काले प्राप्य मानुष्यमुत्तमम् । सुवर्णकोटिसहिते गृहे वै जायते द्विजः

तेथील काल पूर्ण झाल्यावर तो उत्तम मानवी जन्म प्राप्त करून, सुवर्णकोटींनी युक्त घरात द्विज म्हणून जन्म घेतो.

Verse 9

सर्वव्याधिविनिर्मुक्तः सर्वलोकेषु पूजितः । जीवेद्वर्षशतं साग्रं राजसं सत्सु विश्रुतः

तो सर्व रोगांपासून मुक्त, सर्वत्र पूज्य; शंभर वर्षांहून अधिक जगतो—राजस वैभवयुक्त व सत्पुरुषांत प्रसिद्ध.

Verse 207

अध्यायः

इति अध्याय समाप्त।