Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 36

Devanagari script

य एतत्पूजयिष्यन्ति मण्डलस्थं परं मम । नारायणगिरिर्नाम देवरूपं शुभेक्षणे

Transliteration

ya etatpūjayiṣyanti maṇḍalasthaṃ paraṃ mama | nārāyaṇagirirnāma devarūpaṃ śubhekṣaṇe

Translation

हे शुभलोचने! जे या पवित्र मण्डलात स्थित माझ्या परम रूपाची पूजा करतील, ते ‘नारायणगिरी’ नावाच्या या देवस्वरूप तीर्थाचेच पूजन करतील.

Word by Word

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nom.), बहुवचन; सम्बन्धबोधक सर्वनाम

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Acc.), एकवचन; सर्वनाम

• पूजयिष्यन्ति: will worship
• पूजयिष्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद

• मण्डलस्थम्: situated in the maṇḍala
• मण्डलस्थम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मण्डल + स्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Acc.), एकवचन; सप्तमी-तत्पुरुषः (मण्डले स्थितम्)

• परम्: supreme
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Acc.), एकवचन; विशेषण

• मम: of me; my
• मम: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (Gen.), एकवचन

• नारायणगिरिः: Nārāyaṇagiri
• नारायणगिरिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारायणगिरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nom.), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नारायणस्य गिरिः)

• नाम: by name; called
• नाम: Sambandha (Naming marker/नामनिर्देशक)
• Type: Indeclinable
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; नाम-प्रयोगे (quotative/‘called’)

• देवरूपम्: divine form
• देवरूपम्: Pradhana-predicative (Apposition/विशेष्य-निर्देश)
• Type: Noun
• Root: देव + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; कर्मधारयः (देवः इव रूपम् / देवस्य रूपम्)

• शुभेक्षणे: O one of auspicious gaze
• शुभेक्षणे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शुभ + ईक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Voc.), एकवचन; बहुव्रीहिः (शुभम् ईक्षणं यस्याः सा)

Speaker

Nārāyaṇa (contextual continuation)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Nārāyaṇagiri

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A consecrated circular maṇḍala on a mountain plateau; at its center stands/appears Nārāyaṇa in divine form; pilgrims offer flowers and lamps in orderly circumambulation.

Characters & Entities

• Nārāyaṇa
• Nārāyaṇagiri

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Worship offered at a divinely established sacred site is treated as worship of the Supreme Himself, yielding elevated spiritual outcomes.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Nārāyaṇagiri, described as ‘devarūpa’ and situated in a sacred maṇḍala.

What ritualistic prescription is mentioned?

Pūjā (worship) of the maṇḍalastha supreme form associated with Nārāyaṇagiri.