Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 31

Devanagari script

सिद्धिं कीर्तिं रतिं ब्राह्मीं कालरात्रिमयोनिजाम् । तामेवाहं तदात्यन्तमीश्वरान्तिकमास्थिताम्

Transliteration

siddhiṃ kīrtiṃ ratiṃ brāhmīṃ kālarātrimayonijām | tāmevāhaṃ tadātyantamīśvarāntikamāsthitām

Translation

मी तिलाच सिद्धी, कीर्ती, रती, ब्राह्मी आणि अयोनिजा कालरात्री म्हणून ओळखले; आणि त्या वेळी ती पूर्णतः ईश्वराच्या निकट स्थित आहे असे पाहिले।

Word by Word

• सिद्धिम्: accomplishment, siddhi
• सिद्धिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Feminine, Accusative singular)

• कीर्तिम्: fame
• कीर्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कीर्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Feminine, Accusative singular)

• रतिम्: delight, love
• रतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Feminine, Accusative singular)

• ब्राह्मीम्: Brahmī; pertaining to Brahmā
• ब्राह्मीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: ब्राह्मी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्/नाम (Feminine, Accusative singular)

• कालरात्रिमयोनिजाम्: Kālarātri, the un-born (not from a womb)
• कालरात्रिमयोनिजाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: काल-रात्रि-अयोनिजा (प्रातिपदिक; काल + रात्रि + अयोनिजा)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (Feminine, Accusative singular)

• ताम्: her
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Feminine, Accusative singular)

• एव: indeed, just
• एव: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (particle of emphasis)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (1st person pronoun, Nominative singular)

• तदा: then
• तदा: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• अत्यन्तम्: exceedingly, completely
• अत्यन्तम्: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्यन्त (अव्यय/नपुंसक-प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb: exceedingly)

• ईश्वरान्तिकम्: near the Lord
• ईश्वरान्तिकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर-अन्तिक (प्रातिपदिक; ईश्वर + अन्तिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (अन्तिकम् = समीपम्) (Neuter, Accusative singular)

• आस्थिताम्: having approached/standing near
• आस्थिताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: आ-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रातिपदिक: आस्थित)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (Feminine, Accusative singular; 'having taken/attained')

Speaker

Unspecified narrator (within Revā Khaṇḍa context; likely a ṛṣi/narrator describing a vision)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) tirtha milieu (general)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: The seer ‘recognizes’ Devī through a cascade of names: gentle auspicious forms and the fierce Kālarātri, all shown as one Devī standing close to Īśvara.

Characters & Entities

• Siddhi
• Kīrti
• Rati
• Brāhmī
• Kālarātri
• Īśvara
• Devī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine power manifests as both gentle blessings (siddhi, kīrti, rati) and awe-inspiring time (kālarātri), always inseparable from the Lord.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse; it is doctrinal identification of Devī within the Revā Khaṇḍa narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a recognition (pratyabhijñā) of Devī’s forms.