Home›Skanda Purana›Avanti Khanda›Reva Khanda›Adhyaya 182›Shloka 21
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 21

Devanagari script

अष्टादशसहस्राणि नोचुर्वै किंचिदुत्तरम् । अष्टादशसहस्रेषु भृगुकोपभयान्नृप । उक्तं च तालकं हस्ते यस्य तस्येदमुत्तरम्

Transliteration

aṣṭādaśasahasrāṇi nocurvai kiṃciduttaram | aṣṭādaśasahasreṣu bhṛgukopabhayānnṛpa | uktaṃ ca tālakaṃ haste yasya tasyedamuttaram

Translation

अठरा हजारांनी काहीच उत्तर दिले नाही. आणि त्या अठरा हजारांत, हे नृप, भृगूच्या क्रोधभयाने त्यांनी म्हटले—“ज्याच्या हातात कडी-कोंडा (तालक) आहे, ते त्याचेच; हाच निर्णय।”

Word by Word
अष्टादशसहस्राणिeighteen thousand (persons)
अष्टादशसहस्राणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअष्टादश + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन — द्विगुसमासः ‘अष्टादश सहस्राणि’ = eighteen thousands
नnot
न:
Kriya-pratiṣedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध) — ‘not’
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन — परस्मैपदम्; ‘they said’
वैindeed
वै:
Nipata (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय (निश्चयार्थक-निपात) — emphatic particle ‘indeed’
किंचित्anything
किंचित्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिंचित् (सर्वनाम/अव्ययवत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — अनिश्चितपरिमाणवाचक सर्वनाम; ‘anything/something’
उत्तरम्an answer
उत्तरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — ‘answer’
अष्टादशसहस्रेषुamong the eighteen thousand
अष्टादशसहस्रेषु:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअष्टादश + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), बहुवचन — ‘among/in the eighteen thousands’
भृगुकोपभयात्from fear of Bhṛgu’s anger
भृगुकोपभयात्:
Apadana (Cause/Source/अपादान)
TypeNoun
Rootभृगु + कोप + भय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन — तत्पुरुषः ‘भृगोः कोपस्य भयम्’; ‘from fear of Bhṛgu’s anger’
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन — ‘O king’
उक्तम्said, uttered
उक्तम्:
Kriya (Predicative/क्रिया-विशेष)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त (भूतकर्मणि कृदन्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — ‘said/uttered’ (कर्मणि/भावे)
चand
च:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय) — conjunction ‘and’
तालकम्a palm-leaf (document)
तालकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतालक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — ‘a palm-leaf (document)/tālaka’
हस्तेin the hand
हस्ते:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन — ‘in (the) hand’
यस्यwhose, of whom
यस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन — सम्बन्धवाचक; ‘of whom/whose’
तस्यof that person
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन — ‘of that (person)’
इदम्this
इदम्:
Visheshana (Demonstrative)
TypeNoun
Rootइदं (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — ‘this’ (उत्तरम् इत्यस्य निर्देशः)
उत्तरम्answer
उत्तरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — ‘answer’ (इदम् इत्यनेन निर्देशितम्)
Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Revā Khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-kṣetra sabhā-city (unnamed)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: nṛpa (king)

Visual Art Cues

Scene: A vast assembly of brāhmaṇas sits in uneasy silence; faces show apprehension. One figure holds a ‘tālaka’ (bolt/bar) in hand, becoming the decisive sign; Bhṛgu’s stern presence looms, the king watches anxiously.

Characters & Entities
B
Bhṛgu
B
Brahmins (eighteen thousand)
K
King

FAQs

Fear of power can silence conscience; dharma collapses when truth is replaced by expedient verdicts.

Bhṛgukaccha remains the contextual sacred locale, though the verse emphasizes moral failure within that setting.

None; it narrates an unjust decision motivated by भय (fear).

←Previous Verse
Next Verse→