Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 4
Devanagari script
केचिन्महापर्वतकल्परूपाः केचिन्महामीनकुलोपमाश्च । केचिद्गजेन्द्राकृतयः सुरूपाः केचिन्महाकूटनिभाः पयोदाः
Transliteration
kecinmahāparvatakalparūpāḥ kecinmahāmīnakulopamāśca | kecidgajendrākṛtayaḥ surūpāḥ kecinmahākūṭanibhāḥ payodāḥ
Translation
काही मेघ महापर्वतासारखे विशाल होते, काही महान माशांच्या थव्यांसारखे. काही सुरूप गजेन्द्राकृती, तर काही उंच शिखर-कूटांसारखे भासत होते.
Word by Word
केचित्some
केचित्:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
महापर्वतकल्परूपाःhaving forms like great mountains
महापर्वतकल्परूपाः:
Visheshana
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + पर्वत (प्रातिपदिक) + कल्प (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण—‘having a form like a great mountain’ (upamā-artha)
केचित्some
केचित्:
Karta
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
महामीनकुलोपमाःlike great shoals of fish
महामीनकुलोपमाः:
Visheshana
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + मीन (प्रातिपदिक) + कुल (प्रातिपदिक) + उपमा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण—‘comparable to a great school of fish’
चand
च:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय—समुच्चयबोधक
केचित्some
केचित्:
Karta
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
गजेन्द्राकृतयःelephant-like forms
गजेन्द्राकृतयः:
Karta (Subject/appositional)
TypeNoun
Rootगजेन्द्र (प्रातिपदिक) + आकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘forms shaped like lordly elephants’
सुरूपाःwell-formed / beautiful
सुरूपाः:
Visheshana
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण—‘beautiful in form’
केचित्some
केचित्:
Karta
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
महाकूटनिभाःlike huge peaks
महाकूटनिभाः:
Visheshana
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + कूट (प्रातिपदिक) + निभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण—‘resembling a great peak/summit’
पयोदाःclouds
पयोदाः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootपयस् (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘water-givers’ = clouds
Speaker
Śrī Markaṇḍeya
Characters & Entities
P
Pralaya cloudsE
Elephants (gajendra)M
Mountains (parvata)FAQs
The overwhelming scale of pralaya is meant to awaken vairāgya (detachment) and reverence for the divine order that transcends forms.
None directly; it is part of the Revā Khaṇḍa’s larger narrative frame in which Narmadā’s greatness is highlighted.
None.