Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 6
Devanagari script
श्रीमार्कण्डेय उवाच । यदा तु शूलशुद्ध्यर्थं रुद्रो देवगणैः सह । बभ्राम पृथिवीं सर्वां कमण्डलुधरः शुभाम्
Transliteration
śrīmārkaṇḍeya uvāca | yadā tu śūlaśuddhyarthaṃ rudro devagaṇaiḥ saha | babhrāma pṛthivīṃ sarvāṃ kamaṇḍaludharaḥ śubhām
Translation
श्रीमार्कण्डेय म्हणाले—त्रिशूलाच्या शुद्धीसाठी रुद्र देवगणांसह, कमंडलू धारण करून, ही सर्व शुभ पृथ्वी भ्रमण करू लागले।
Word by Word
श्रीमार्कण्डेयःrevered Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री + मार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (Nom. sg.); कर्मधारयः: श्रीमान् मार्कण्डेयः
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
यदाwhen
यदा:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक सम्बन्धबोधक (temporal conjunction ‘when’)
तुindeed
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
शूलशुद्ध्यर्थम्for the purpose of purifying the trident
शूलशुद्ध्यर्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootशूल + शुद्धि + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन (Acc. sg.) प्रयोजनार्थे; षष्ठी-तत्पुरुषः: शूलस्य शुद्धिः तस्य अर्थः (‘for the purpose of cleansing the trident’)
रुद्रःRudra
रुद्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (Nom. sg.)
देवगणैःwith the hosts of gods
देवगणैः:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeNoun
Rootदेव + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया बहुवचन (Instr. pl.); षष्ठी-तत्पुरुषः: देवानां गणाः (‘groups of gods’)
सहtogether with
सह:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक उपपद (postposition ‘with’)
बभ्रामwandered
बभ्राम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभ्रम् (धातु)
Formलिट् (Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया एकवचन (Acc. sg.)
सर्वाम्entire
सर्वाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया एकवचन (Acc. sg.); ‘पृथिवीम्’ इत्यस्य विशेषण
कमण्डलुधरःthe bearer of the kamaṇḍalu
कमण्डलुधरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकमण्डलु + धर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (Nom. sg.); उपपद-तत्पुरुषः: कमण्डलुं धरति इति (‘bearer of a water-pot’)
शुभाम्auspicious
शुभाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया एकवचन (Acc. sg.); ‘पृथिवीम्’ इत्यस्य विशेषण
Speaker
Mārkaṇḍeya
Characters & Entities
M
MārkaṇḍeyaR
Rudra (Śiva)D
Devagaṇa (hosts of gods)FAQs
Even the highest deity models sacred discipline—purity and consecration are upheld as cosmic principles.
The verse introduces a journey that will culminate in a specific Revākhaṇḍa site (contextually leading toward Devakhāta/related tīrthas).
A theme of ritual purification (śuddhi) is stated, centered on consecrating Śiva’s śūla (trident).