Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 31

Devanagari script

इदं यशस्यमायुष्यं धन्यं दुःखप्रणाशनम् । पठतां शृण्वतां वापि सर्वपापप्रमोचनम्

Transliteration

idaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ dhanyaṃ duḥkhapraṇāśanam | paṭhatāṃ śṛṇvatāṃ vāpi sarvapāpapramocanam

Translation

हे आख्यान यश व दीर्घायुष्य देणारे, मंगलमय व दुःखनाशक आहे; जे पठण करतात किंवा ऐकतात, त्यांना सर्व पापांपासून मुक्ती देते।

Word by Word

• इदम्: this (hymn/recitation)
• इदम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• यशस्यम्: fame-giving
• यशस्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यशस्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम्

• आयुष्यम्: life-prolonging
• आयुष्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आयुष्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम्

• धन्यम्: auspicious/fortunate
• धन्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम्

• दुःखप्रणाशनम्: destroyer of sorrow
• दुःखप्रणाशनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दुःख (प्रातिपदिक) + प्रणाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दुःखस्य प्रणाशनम्)

• पठताम्: of those who recite
• पठताम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: पठ् (धातु)
• Form: वर्तमान-कृदन्त (शतृ/Present active participle) 'पठत्' + षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; 'of those who recite'

• शृण्वताम्: of those who listen
• शृण्वताम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: वर्तमान-कृदन्त (शतृ/Present active participle) 'शृण्वत्' + षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; 'of those who listen'

• वा: or
• वा: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक-निपात (or)

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (also/even)

• सर्वपापप्रमोचनम्: release from all sins
• सर्वपापप्रमोचनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक) + प्रमोचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वपापानां प्रमोचनम्)

Speaker

Śaṅkara (Śiva) (phala-śruti continuation)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-māhātmya (account)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: King (implied continuation) and general audience

Visual Art Cues

Scene: A concluding benediction scene: listeners gathered, the rishi’s narration radiates auspiciousness; symbolic motifs of longevity (kalasha, āmalaka) and fame (banner) appear.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic māhātmya is upheld as spiritually efficacious: it heals sorrow and purifies karma through devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This is a concluding phala-śruti; it summarizes benefits rather than naming a distinct tīrtha in the verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

Regular pāṭha (recitation) or śravaṇa (hearing) of the māhātmya.