Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 4

क्रीडित्वा च यथाकामं रुद्रलोके महातपाः । इह मानुष्यतां प्राप्य राजा भवति धार्मिकः

krīḍitvā ca yathākāmaṃ rudraloke mahātapāḥ | iha mānuṣyatāṃ prāpya rājā bhavati dhārmikaḥ

रुद्रलोकी यथाकाम क्रीडा करून तो महातपस्वी, येथे पुन्हा मानुष्यजन्म घेऊन धर्मशील राजा होतो।

क्रीडित्वाhaving played/enjoyed
क्रीडित्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootक्रीड् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund), पूर्वक्रिया
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक
यथाकामम्as he wishes; at will
यथाकामम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + काम (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्यय-प्रयोगः (adverb: ‘as desired/at will’)
रुद्रलोकेin Rudra’s world
रुद्रलोके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरुद्र + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; समासः—रुद्रस्य लोकः (षष्ठी-तत्पुरुष)
महातपाःthe great ascetic
महातपाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहातपस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; बहुव्रीहिः—महान् तपः यस्य सः (one of great austerity)
इहhere
इह:
Desha-adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here, in this world)
मानुष्यताम्human state; humanity
मानुष्यताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमानुष्यता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
प्राप्यhaving attained
प्राप्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया (having attained)
राजाa king
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
भवतिbecomes
भवति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
धार्मिकःrighteous
धार्मिकः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootधार्मिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; विशेषणम् (राजा इति)

Mārkaṇḍeya (context continuation)

Tirtha: Gopeśvara (implied causal tīrtha)

Type: kshetra

Scene: A luminous Rudra-loka where an ascetic enjoys divine delights; then a transition scene showing his rebirth as a crowned, dharmic king on earth.

R
Rudra

FAQs

Tīrtha devotion is said to elevate one to divine realms and later to a dhārmic, socially beneficial human life.

The Gopeśvara tīrtha sequence in Adhyāya 162 (continuation of its promised fruits).

Implicitly the same snāna and pūjā previously stated; this verse details the subsequent fruits.