Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2
Devanagari script
शुक्लतीर्थं महातीर्थं नर्मदायां व्यवस्थितम् । प्रागुदक्प्रवणे देशे मुनिसङ्घनिषेवितम्
Transliteration
śuklatīrthaṃ mahātīrthaṃ narmadāyāṃ vyavasthitam | prāgudakpravaṇe deśe munisaṅghaniṣevitam
Translation
शुक्लतीर्थ हे नर्मदेत वसलेले महातीर्थ आहे; पूर्व व उत्तर दिशेकडे उतार असलेल्या प्रदेशात ते असून मुनिसंघांनी सेविलेले आहे।
Word by Word
śukla-tīrthamŚukla-tīrtha
śukla-tīrtham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśukla (प्रातिपदिक) + tīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (शुक्लं नाम तीर्थम्)
mahā-tīrthama great sacred ford
mahā-tīrtham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + tīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (महत्तीर्यम्)
narmadāyāmin/on the Narmadā
narmadāyām:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootnarmadā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
vyavasthitamsituated
vyavasthitam:
Kriyāviśeṣaṇa (Predicate adjective/विशेषण)
TypeVerb
Rootsthā (धातु) उपसर्गः vi-ava-
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; "स्थित" अर्थे—"situated"
prāk-udak-pravaṇein a region sloping east and north
prāk-udak-pravaṇe:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootprāk (अव्यय) + udak (प्रातिपदिक) + pravaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (प्राक् च उदक् च यत्र प्रवणः = east- and north-sloping)
deśein a place/region
deśe:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootdeśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
muni-saṅgha-niṣevitamfrequented by groups of sages
muni-saṅgha-niṣevitam:
Kriyāviśeṣaṇa (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmuni (प्रातिपदिक) + saṅgha (प्रातिपदिक) + niṣevita (प्रातिपदिक; from dhātu sev with ni-)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (मुनिसङ्घेन निषेवितम्)
Speaker
Mārkaṇḍeya
Characters & Entities
Ś
ŚuklatīrthaN
NarmadāS
Sages (muni-saṅgha)FAQs
A tīrtha’s sanctity is reinforced by its sacred landscape and the continual presence of realized sages.
Śuklatīrtha on the river Narmadā (Revā).
No explicit ritual; it provides tīrtha-identification and sacred-geography markers for pilgrims.