Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 20
Devanagari script
तत्फलं लभते नूनं तत्र तीर्थेऽभिषेचनात् । तीर्थानां परमं तीर्थं निर्मितं शम्भुना पुरा
Transliteration
tatphalaṃ labhate nūnaṃ tatra tīrthe'bhiṣecanāt | tīrthānāṃ paramaṃ tīrthaṃ nirmitaṃ śambhunā purā
Translation
त्या तीर्थात अभिषेक-स्नान केल्याने तेच फळ निश्चयाने मिळते. हे तीर्थांतील परम तीर्थ असून प्राचीनकाळी शंभू (शिव) यांनी निर्माण केले आहे.
Word by Word
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्; निर्देशात्मक-विशेषणम् (demonstrative)
फलम्fruit/result
फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्
लभतेobtains
लभते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; आत्मनेपदम्
नूनम्surely
नूनम्:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनूनम् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formनिश्चयार्थक-अव्ययम् (particle of certainty)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (locative adverb)
तीर्थेat the sacred ford/place
तीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्
अभिषेचनात्from/through the act of consecration (bathing/ablution)
अभिषेचनात्:
Apadana (Source/Cause/अपादान)
TypeNoun
Rootअभिषेचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (5th/Ablative), एकवचनम्; हेत्वर्थः (cause/source)
तीर्थानाम्of (all) sacred places
तीर्थानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (6th/Genitive), बहुवचनम्
परमम्supreme
परमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom/Acc), एकवचनम्; विशेषणम्
तीर्थम्sacred place
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom/Acc), एकवचनम्
निर्मितम्made/created
निर्मितम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + मि (धातु)
Formकृदन्तः—क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्
शम्भुनाby Śambhu (Śiva)
शम्भुना:
Kartr-karana (Agent in passive/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootशम्भु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), एकवचनम्
पुराformerly, long ago
पुरा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced for Āvantya Khaṇḍa narration)
Characters & Entities
Ś
Śambhu (Śiva)T
TīrthaA
AbhiṣecanaFAQs
Śiva-established sacred places carry exceptional efficacy; simple abhiṣeka at such a tīrtha can equal the loftiest religious merits.
A ‘parama tīrtha’ in Revākhaṇḍa, explicitly said to be established by Śambhu (Śiva).
Tīrtha-abhiṣecana—performing consecratory bathing at that specific holy spot.