Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 14

Devanagari script

तैः सार्धं ये तु ते विप्रा अन्ये चापि तपोधनाः । यक्षरक्षःपिशाचाश्च अन्ये वैमानिका गणाः

Transliteration

taiḥ sārdhaṃ ye tu te viprā anye cāpi tapodhanāḥ | yakṣarakṣaḥpiśācāśca anye vaimānikā gaṇāḥ

Translation

त्यांच्यासह ते विप्र आणि इतर तपोधन तपस्वी होते; तसेच यक्ष, राक्षस, पिशाच आणि इतर वैमानिक (दिव्य विमानचारी) गणही होते.

Word by Word

• तैः: with them
• तैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; 'by/with them'

• सार्धम्: together with
• सार्धम्: Sambandha (Association/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: सार्धम् (अव्यय)
• Form: सह-अर्थक-अव्यय (adverb/preposition-like: 'together with')

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषणार्थक-निपात (particle: 'but/indeed')

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• विप्राः: brāhmaṇas
• विप्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• अन्ये: others
• अन्ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपि-अर्थक-निपात (also/even)

• तपोधनाः: those rich in austerity (ascetics)
• तपोधनाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक) + धन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तपसः धनं येषां ते)

• यक्ष: yakṣas
• यक्ष: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन (समाहार-द्वन्द्वे प्रथमपद)

• रक्षः: rākṣasas
• रक्षः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रक्षस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन (समाहार-द्वन्द्वे मध्यपद)

• पिशाचाः: piśācas
• पिशाचाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पिशाच (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन (समाहार-द्वन्द्वे उत्तरपद)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात

• अन्ये: others
• अन्ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• वैमानिकाः: celestial beings (of vimānas)
• वैमानिकाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वैमानिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• गणाः: groups, hosts
• गणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

Speaker

Narrator (contextual; within Revā-khaṇḍa discourse)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A sweeping tableau of many orders of beings gathered or swept along together: austere brāhmaṇas and tapasvins with matted hair; shadowy yakṣas and rākṣasas; eerie piśācas; and shining vimānas overhead with celestial hosts.

Characters & Entities

• Vipra
• Tapodhana
• Yakṣa
• Rākṣasa
• Piśāca
• Vaimānika

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Purāṇas portray a vast moral-cosmic ecology where many classes of beings are affected together by cosmic transitions.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific pilgrimage site is named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse catalogs beings rather than prescribing rites.