Mantra 3
Rishi: Yājñavalkya (traditional)
Devata: Ātman / Dharma (negative formulation: worlds of darkness for the self-denier)
Chandas: Anuṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
अ॒सु॒र्या नाम॑ ते लो॒का अ॒न्धेन॒ तम॒सावृ॑ताः । ताँस्ते प्रेत्यापि॑ गच्छन्ति॒ ये के चा॑त्म॒हनो॒ जना॑:
Transliteration
asuryā́ nā́ma te lokā́ andhéna támasāvṛtā́ḥ | tā́ṃs te prétyā́pi gacchanti yé ké cā́tma-háno jánāḥ ||
Translation
ते तुझे लोक असूर्य (सूर्यरहित) आहेत, अंध तमाने आच्छादित. जे-जे जन आत्महन् (आत्म्याचा घात करणारे) आहेत, ते मृत्यूनंतर त्याच लोकांना जातात.
Padapatha (Word Analysis)
असुर्याः । नाम । ते । लोकाः । अन्धेन । तमसा । आवृताः । तान् । ते । प्रेत्य । अपि । गच्छन्ति । ये । के । च । आत्महनः । जनाः ।
Word by Word
असुर्याःsunless, devoid of the sun
असुर्याः:
विशेषण (कर्तृ/अधिकरण-पदस्य)
TypeAdjective
Rootअसुर्य (प्रातिपदिक)
नामindeed; namely
नाम:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्धक
TypeIndeclinable
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
तेof you/thy
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
लोकाःworlds, realms
लोकाः:
कर्तृ (वाक्य-विषय)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
अन्धेनby/with blind (darkness)
अन्धेन:
करण (आवरणस्य साधनम्)
TypeAdjective
Rootअन्ध (प्रातिपदिक)
तमसाby darkness
तमसा:
करण
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
आवृताःcovered, enveloped
आवृताः:
कर्तृ-विशेषण (स्थितिवर्णनम्)
TypeAdjective
Root√वृ (वृञ् वरणे) + आ- (उपसर्ग); क्त (कृदन्त)
तान्those (worlds)
तान्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you/thy
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रेत्यhaving departed; after death
प्रेत्य:
क्रियाविशेषण (काल/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootप्र-√इ (इण् गतौ) ; ल्यप् (क्त्वा-अर्थे अव्ययीभाव)
अपिalso
अपि:
वाक्य-सम्बन्धक
TypeIndeclinable
Rootअपि (निपात)
गच्छन्तिthey go
गच्छन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√गम् (गमॢँ गतौ)
येwho
ये:
कर्तृ (गच्छन्ति इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
केany (whoever)
के:
कर्तृ (ये इत्यस्य विशेषण-प्रायः)
TypePronoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
आत्महनःself-slayers; those who kill the self
आत्महनः:
कर्तृ (ये ... जना: इत्यस्य विशेषण/समासपद)
TypeNoun
Rootआत्महन् (प्रातिपदिक; आत्मन् + हन्)
जनाःpeople
जनाः:
कर्तृ (गच्छन्ति)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
Ā
ĀtmanD
DharmaS
Sūrya (as light)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes