Mantra 27
Rishi: Yājñavalkya-tradition
Devata: Maruts (praised), Indra as recipient locus
Chandas: Yajus-style seasonal-stoma formula
Samhita Patha (Devanagari)
हे॒म॒न्तेन॑ ऋ॒तुना॑ दे॒वास्त्रि॑ण॒वे म॒रुत॑ स्तु॒ताः । बले॑न॒ शक्व॑री॒: सहो॑ ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः
Transliteration
hemanténa ṛtúnā devā́s triṇavé marútaḥ stutā́ḥ | bálena śákvarīḥ sáho havír índre váyo dadhúḥ
Translation
हेमंत ऋतूने, देव—मरुत—त्रिणव (तीस-गुण) स्तोमात स्तुत झाले. बळाने, शक्वरी (छंद/साम) सह, सहो (पराक्रम) सह, त्यांनी हवि—वयः (प्राण-बल)—इंद्रामध्ये स्थापित केले.
Padapatha (Word Analysis)
हे॒म॒न्तेन॑ । ऋ॒तुना॑ । दे॒वाः । त्रि॑ण॒वे । म॒रुतः॑ । स्तु॒ताः । बले॑न । शक्व॑रीः । सहः॑ । ह॒विः । इन्द्रे॑ । वयः॑ । दधुः
Word by Word
हेमन्तेनby/with the winter (season)
हेमन्तेन:
करण
TypeNoun
Rootहेमन्त (प्रातिपदिक)
ऋतुनाby/with the season
ऋतुना:
करण
TypeNoun
Rootऋतु (प्रातिपदिक)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
त्रिणवेin/at Trinava (a place/seat; proper name)
त्रिणवे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootत्रिणव (प्रातिपदिक)
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
स्तुताःpraised
स्तुताः:
कर्तृ (देवाः/मरुतः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Root√स्तु (स्तुत, क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
बलेनby/with strength
बलेन:
करण
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
शक्वरीः(the) Śakvarī (chants/metres), plural
शक्वरीः:
कर्म
TypeNoun
Rootशक्वरी (प्रातिपदिक)
सहःmight, power
सहः:
कर्म
TypeNoun
Rootसहस् (प्रातिपदिक)
हविःoblation
हविः:
कर्म
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
इन्द्रेin/unto Indra
इन्द्रे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वयःvitality, vigor
वयः:
कर्म
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
दधुःthey placed/put; they bestowed
दधुः:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√धा (धातु)
Entities Mentioned
M
MarutsI
IndraRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes