Mantra 26
Rishi: Yājñavalkya-tradition
Devata: Ṛbhus (praised), Indra as recipient locus
Chandas: Yajus-style seasonal-stoma formula
Samhita Patha (Devanagari)
शा॒र॒देन॑ ऋ॒तुना॑ दे॒वा ए॑कवि॒ᳪश ऋ॒भव॑ स्तु॒ताः । वै॒रा॒जेन॑ श्रि॒या श्रिय॑ᳪ ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः
Transliteration
śāradéna ṛtúnā devā́ ekaviṃśá ṛ́bhavaḥ stutā́ḥ | vairājéna śriyā́ śríyam havír índre váyo dadhúḥ
Translation
शारद ऋतूने, देव—ऋभु—एकविंश (एकवीस-गुण) स्तोमात स्तुत झाले. वैराज (साम) द्वारा, श्रीसाठी श्रीसह, त्यांनी हवि—वयः (प्राण-बल)—इंद्रामध्ये स्थापित केले.
Padapatha (Word Analysis)
शा॒र॒देन॑ । ऋ॒तुना॑ । दे॒वाः । ए॑क-वि॒ᳪशे । ऋ॒भवः॑ । स्तु॒ताः । वै॒रा॒जेन॑ । श्रि॒या । श्रिय॑म् । ह॒विः । इन्द्रे॑ । वयः॑ । दधुः
Word by Word
शारदेनwith the autumnal
शारदेन:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootशारद (प्रातिपदिक; शरद्-सम्बन्धी)
ऋतुनाby/with the season
ऋतुना:
Karaṇa
TypeNoun
Rootऋतु (प्रातिपदिक)
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
एकविंशःtwenty-one
एकविंशः:
Kartā
TypeAdjective
Rootएकविंश (संख्यावाचक-प्रातिपदिक)
ऋभवःthe Ṛbhus
ऋभवः:
Kartā
TypeNoun
Rootऋभु (प्रातिपदिक)
स्तुताःpraised
स्तुताः:
Kartā
TypeAdjective
Rootस्तु (धातु) → स्तुत (कृदन्त; क्त-प्रत्यय)
वैराजेनwith the vairāja (sovereign/virāj-related)
वैराजेन:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootवैराज (प्रातिपदिक; विराट्-सम्बन्धी)
श्रियाwith splendour/prosperity
श्रिया:
Karaṇa
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
श्रियम्splendour/prosperity
श्रियम्:
Karma
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
हविःthe oblation
हविः:
Kartā
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
इन्द्रेin/unto Indra
इन्द्रे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वयःvital strength/energy
वयः:
Karma
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
दधुःthey have placed/bestowed
दधुः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
Entities Mentioned
Ṛ
ṚbhusI
IndraŚ
Śrī (Splendour)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary