Mantra 32
Rishi: Yājñavalkya-tradition
Devata: Indra (primary); Devas/Mahiṣāḥ as collective agents
Chandas: Triṣṭubh (by cadence and pāda-length typical of RV-style stanzas)
Samhita Patha (Devanagari)
सुरा॑वन्तं बर्हि॒षद॑ᳪ सु॒वीरं॑ य॒ज्ञᳪ हि॑न्वन्ति महि॒षा नमो॑भिः । दधा॑ना॒: सोमं॑ दि॒वि दे॒वता॑सु॒ मदे॒मेन्द्रँ॒ यज॑मानाः स्व॒र्काः
Transliteration
surā́vantaṃ barhíṣadaṃ suvī́raṃ yajñáṃ hinvanti mahiṣā́ namóbhíḥ | dádhānāḥ sómaṃ diví devátāsu mádeméndraṃ yájamānāḥ svarkā́ḥ
Translation
बलवान महिषासारखे जन नमस्कारांनी यज्ञाला प्रेरित करतात—सुरा-युक्त, बर्हिषावर आसनस्थ, वीरसमृद्ध। दिव्यातील देवतांमध्ये सोम धारण करून, आम्ही यजमान, स्वर्गजयी, इंद्रामध्ये आनंदित होऊ.
Padapatha (Word Analysis)
सुरा॑-वन्तम् । बर्हि॒-सद॑म् । सु॒-वीर॑म् । य॒ज्ञम् । हि॒न्व॑न्ति । महि॒षाः । नमो॑-भिः । दधा॑नाः । सोम॑म् । दि॒वि । दे॒वता॑सु । मदे॑म । इन्द्र॑म् । यज॑मानाः । स्व॒र्काः
Word by Word
सुरावन्तम्(him) possessing surā; surā-abounding
सुरावन्तम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसुरा-वत् (प्रातिपदिक)
बर्हिषदम्seated on the sacred grass (barhis)
बर्हिषदम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootबर्हिषद् (प्रातिपदिक) < बर्हिस् + सद्
सुवीरम्very heroic; of good heroes
सुवीरम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसुवीर (प्रातिपदिक)
यज्ञम्sacrifice
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
हिindeed
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
हिन्वन्तिthey impel / set in motion
हिन्वन्ति:
—
TypeVerb
Rootहिन्व् (धातु)
महिषाःthe mighty ones / bulls (strong men)
महिषाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमहिष (प्रातिपदिक)
नमोभिःwith obeisances
नमोभिः:
करण
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
दधानाःplacing / holding
दधानाः:
कर्तृ
TypeParticiple
Rootधा (धातु) → दधाना (शतृ/शानच्-प्रत्यय, वर्तमान कृदन्त)
सोमम्Soma
सोमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
दिविin heaven
दिवि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक)
देवतासुamong the deities
देवतासु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक)
मदेin exhilaration / intoxication
मदे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
इमthis (one)
इम:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
यजमानाःsacrificing; worshipping
यजमानाः:
कर्तृ
TypeParticiple
Rootयज् (धातु) → यजमान (शानच्-प्रत्यय, वर्तमान कृदन्त)
स्वर्काःheaven-going / heaven-winning
स्वर्काः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootस्वर्क (प्रातिपदिक) < स्वर् + क (तद्धित)
Entities Mentioned
I
IndraS
SomaD
Devas (collective)M
Mahiṣāḥ (the ‘mighty ones’, collective agents)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes