Shukla Yajur Veda — Adhyaya 19, Mantra 31
Rishi: Yājñavalkya-tradition
Devata: Devas collectively; Sautrāmaṇī often Indra-associated in Brāhmaṇa framing
Chandas: Yajus-formula (didactic)
Samhita Patha (Devanagari)
ए॒ताव॑द्रू॒पं य॒ज्ञस्य॒ यद्दे॒वैर्ब्रह्म॑णा कृ॒तम् । तदे॒तत्सर्व॑माप्नोति य॒ज्ञे सौ॑त्राम॒णी सु॒ते
Transliteration
etā́vad rūpáṃ yajñásya yád deváir bráhmaṇā kṛtám | tád etát sárvam āpnoti yajñé sautrāmaṇī́ suté
Translation
यज्ञाचे हेच रूप आहे—जे देवांनी ब्रह्म (पवित्र शक्ती) द्वारे घडविले आहे. सोम पिळून सादर केलेल्या सौत्रामणी यज्ञात तो हे सर्व प्राप्त करतो.
Padapatha (Word Analysis)
ए॒तावत् । रू॒पम् । य॒ज्ञस्य॑ । यत् । दे॒वैः । ब्रह्म॑णा । कृ॒तम् । तत् । ए॒तत् । सर्व॑म् । आप्नोति । य॒ज्ञे । सौ॑त्राम॒णी । सु॒ते
Word by Word
एतावत्so much; this much
एतावत्:
विशेषणम् (रूपम् इति पदस्य)
TypeAdjective/Pronoun-like determiner
Rootएतावत् (प्रातिपदिक)
रूपम्form; appearance
रूपम्:
Kartā (अस्ति/भवति इत्यध्याहृतक्रियायाः)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
यज्ञस्यof the sacrifice
यज्ञस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
यत्which; that which
यत्:
सम्बन्ध/अन्वय (यत्—तत्-सम्बन्धः)
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवैःby the gods
देवैः:
Kartā (कृतम् इत्यस्य कर्तृकरण-निर्देशः)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
ब्रह्मणाby/with sacred power; by the Brahman (priestly power)
ब्रह्मणा:
Karaṇa (करणम्—‘ब्रह्म’ द्वारा)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
कृतम्done; made
कृतम्:
कर्मणि-प्रयोगे विधेय-विशेषणम् (यत्/रूपम् इत्यस्य)
TypeVerb-derived participle
Rootकृ (धातु) → कृत (क्त-कृदन्त)
तत्that
तत्:
सम्बन्ध/अन्वय (तत्—यत्-सम्बन्धः)
TypePronoun (correlative)
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एतत्this (very)
एतत्:
सम्बन्ध/अन्वय (तत् एतत्—उक्तस्य निर्देशः)
TypePronoun (demonstrative)
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सर्वम्all; the whole
सर्वम्:
Karma (आप्नोति इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
आप्नोतिattains; obtains
आप्नोति:
क्रिया
TypeVerb
Rootआप् (धातु) / आप्नु (धातु-गणः) → आप्नोति
यज्ञेin the sacrifice
यज्ञे:
Adhikaraṇa (अधिकरणम्—‘यज्ञे’)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
सौत्रामणीin the Sautrāmaṇī (rite)
सौत्रामणी:
Adhikaraṇa (यज्ञे—कस्मिन्? सौत्रामण्याम्)
TypeNoun (name of iṣṭi/rite)
Rootसौत्रामणी (प्रातिपदिक)
सुतेwhen (the drink) is pressed/prepared
सुते:
Adhikaraṇa (काल/अवस्था-निर्देशः)
TypeAdjective/Participle used adverbially
Rootसु (धातु) → सुत (क्त-कृदन्त) / सुत (विशेषण)
Entities Mentioned
D
Devas (collectively)I
IndraB
Brahman (sacred power)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes