Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 40

गणेश-वाक्यं तथा गणानां समर-सन्नाहः | Gaṇeśa’s Challenge and the Mustering of the Gaṇas

यस्य यस्यायुधं यच्च तत्तत्सर्वं विशेषतः । तद्गणेशोपरि बलात्समागत्य विमोचितम्

yasya yasyāyudhaṃ yacca tattatsarvaṃ viśeṣataḥ | tadgaṇeśopari balātsamāgatya vimocitam

ज्याचे ज्याचे जे जे शस्त्र होते, ते सर्व विशेषतः बलपूर्वक गणेशाकडे ओढले गेले; त्याच्याजवळ येताच ते निष्फळ होऊन गळून पडले।

यस्यof whom/whose
यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्
यस्यof each
यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; पुनरुक्तिः (each one's)
आयुधम्weapon
आयुधम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआयुध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; अत्र प्रथमा (subject of passive)
यत्whatever
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; समुच्चयार्थे
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)
तत्-तत्each such
तत्-तत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; पुनरुक्त-विशेषणम् (each and every)
सर्वम्all
सर्वम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; आयुधम् इत्यस्य विशेषणम्
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (especially/particularly)
तत्-गणेश-उपरिupon that Gaṇeśa
तत्-गणेश-उपरि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम) + गणेश (प्रातिपदिक) + उपरि (अव्यय)
Formअव्ययीभाव-समासः; उपरि-शब्देन अधिकरणार्थः (locative sense: 'upon')
बलात्by force
बलात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative/5th), एकवचनम्; हेतौ/प्रकारे (by force)
समागत्यhaving come
समागत्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootसम्-आ-गम् (धातु) + ल्यप् (अव्ययभाव-कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त-अव्ययम् (gerund); पूर्वकालिक-क्रिया (having come)
विमोचितम्was released/loosed
विमोचितम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-मुच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्तः (past participle, क्त); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि प्रयोगः (passive: 'was released/let fly')

Sūta Gosvāmin (narrating to the sages of Naimiṣāraṇya)

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahādeva

Role: liberating

G
Ganesha

FAQs

It portrays the supremacy of Śiva’s śakti as expressed through Gaṇeśa: worldly force and aggression collapse before divine authority, teaching the devotee to rely on surrender and dharma rather than violence.

Gaṇeśa functions as a manifest (saguṇa) protector within Śiva’s cosmic order; just as the Liṅga symbolizes Śiva’s sovereign presence, this episode shows that all powers become ineffective when opposed to Śiva’s divine will embodied by his gaṇa.

A practical takeaway is śaraṇāgati with japa of the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”) and Gaṇeśa remembrance before worship, cultivating inner non-aggression and obstacle-removal rather than retaliatory force.