Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Invocation of Agni as the immortal messenger who establishes and perfects the sacrifice

Rishi: Unspecified in input
Devata: Agni
Chandas: Unspecified in input

अग्निमीडिष्वावसे गाथाभिः शीरशोचिषम् अग्निं राये पुरुमीढ श्रुतं नरो ऽग्निः सुदीतये छर्दिः

agnimīḍiṣvāvase gāthābhiḥ śīraśociṣam agniṃ rāye purumīḍha śrutaṃ naro 'gniḥ sudītaye chardiḥ

agnim2 īḍiṣva2 āvase2 gāthābhiḥ2 śīraśociṣam3 agniṃ2 rāye2 purumīḍha3 śrutaṃ2 naro2 'gniḥ2 sudītaye2 chardiḥ3

साहाय्यासाठी, गाथा-गीतांनी, तेजस्वी ज्वालांचा अग्नी स्तुत करा; धनासाठी—बहु-स्तुत, प्रसिद्ध—अग्नी स्तुत करा; अग्नी सु-दीप्ती (उत्तम प्रज्वलन) साठी आहे, आणि तोच आपला आश्रय (छर्दिः) आहे.

agnim | īḍiṣva | āvase | gāthābhiḥ | śīra-śociṣam | agnim | rāye | puru-mīḍha | śrutam | naraḥ | agniḥ | su-dītaye | chardiḥ

अग्निम्Agni (as object of praise)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
ईळिष्वpraise! / invoke!
ईळिष्व:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootईळ् (धातु; स्तुति/प्रार्थना)
आवसेfor help / for protection
आवसे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअवस्- (प्रातिपदिक; ‘सहायता/रक्षा’)
गाथाभिःwith songs / with chants
गाथाभिः:
करण
TypeNoun
Rootगाथा- (प्रातिपदिक)
शीराbright / radiant
शीरा:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशीर- (प्रातिपदिक; ‘दीप्त/उज्ज्वल’)
शोचिषम्flame / brilliance
शोचिषम्:
कर्म (विशेषण)
TypeNoun
Rootशोचिस्- (प्रातिपदिक; ‘ज्वाला/तेजस्’)
अग्निम्Agni
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
रायेfor wealth
राये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootराय्/रायि- (प्रातिपदिक; ‘धन/समृद्धि’)
पुरुमीळ्हmuch-praised / widely invoked
पुरुमीळ्ह:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootपुरु- + मीळ्ह- (प्रातिपदिक; ‘बहु-स्तुत/बहु-पूज्य’)
श्रुतम्renowned / famed
श्रुतम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रु (धातु) → श्रुत (कृदन्त; भूतकृत्)
नरःmen / worshippers
नरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootनर- (प्रातिपदिक)
अग्निःAgni
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
सुदीतयेfor good shining / for fair radiance
सुदीतये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसु- + दीति- (प्रातिपदिक; ‘दीप्ति/प्रकाश’)
चर्दिःshelter / protection
चर्दिः:
कर्तृ (विधेय/अप्पोजिशन)
TypeNoun
Rootचर्दिस्- (प्रातिपदिक; ‘आश्रय/आवरण/रक्षा’)

Agneya (generic) Sāman; specific tune not stated in input

{ "prastava": "(stobha prelude)", "udgitha": "agnim īḍiṣva āvase gāthābhiḥ śīraśociṣam", "pratihara": "agniṃ rāye purumīḍha śrutam", "upadrava": "naro 'gniḥ sudītaye", "nidhana": "chardiḥ", "structure_notes": "Short nidhana ‘chardiḥ’ is ideal for collective closure and a protective ‘covering’ feel through a held final vowel/consonant release.", "singer_assignments": "Standard Udgātṛ group; nidhana by all with unified cadence." }

{ "gloss_summary": "rāyas is prosperity/ritual fruit for yajamāna; gāthābhiḥ indicates stotra-performance; chardiḥ is protective covering/security ensuring continuity of rite; sudītaye is good kindling—Agni well-ignited for offerings.", "ritual_interpretation": "A stotra to strengthen Agni and secure prosperity and protection for the sacrificer and the sacrifice.", "theological_insight": "Agni is both means and refuge: praised through melody, he becomes the luminous shelter enabling dharmic flourishing.", "etymology_highlights": "īḍ from √īḍ (praise); śociṣ from √śuc (shine); chardiḥ as ‘covering’ (protective layer)." }